Skip to main content

Genetische technologie

Genetische technologie

Genetische technologie - beter bekend onder de noemer genetische manipulatie - is een vorm van biotechnologie waarbij het genetisch materiaal van organismen wordt gewijzigd door rechtstreeks aanpassingen te maken in het DNA. Dat genetische knip-en plakwerk wordt zowel op laaiend enthousiasme als blinde woede onthaald, wat het tot een van de heetste hangijzers van de ethiek maakt. Maar hoe gaat die genetische technologie nu eigenlijk in zijn werk? Biedt het de oplossing voor honger en ongeneeslijke ziektes in de wereld of zet het de deur open naar verontrustende praktijken als een bloeiende handel in 'designerbaby's'? Wetenschappers, sceptici en voorstanders leggen het uit in dit thema.

Wetenschap redt de wereld: 10 miljard mensen voeden

Vijfde aflevering van 'Wetenschap redt de wereld'. 00:00:00 Begingeneriek en voorstelling van het onderwerp '10 miljard mensen voeden'. Hoe zullen we binnenkort tien miljard mensen kunnen voeden? 00:02:06 Door veel efficiënter te boeren, om te beginnen. In de toekomst zullen boeren elke plant apart kunnen verzorgen en oogsten dankzij een batterij aan sensoren, drones en gps-gestuurde machines. Jürgen Vangeyte geeft uitleg. 00:06:20 Zelfs in de steden zullen we aan landbouw gaan doen: verticale landbouw, in echte boerentorens. 00:13:35 Zeewier blijkt erg voedzaam te zijn en kan een aanvulling zijn op andere landbouwprojecten. 00:15:26 Prima, bedenkt vegetariër Jeroen Buyse, maar het échte probleem voor dier en natuur is natuurlijk onze vleesconsumptie. 00:16:02 Gelukkig onthult dè wereldwijde topexpert in kunstvlees dat proefbuisvlees binnen de vijf tot zeven jaar in de supermarkt zal liggen. 00:21:15 Nog futuristischer denken ze bij het Europese ruimte-agentschap ESA. Daar ontwikkelen ze het perfect gesloten voedselsysteem. Kan je voedselafval en uitwerpselen van astronauten weer in voedsel omzetten zonder dat ook maar iets verloren gaat? Jawel, dat kan. Siegfried Vlaeminck van de UGent geeft uitleg. 00:29:20 Nabespreking door Jeroen Buyse.

21-12-2015
VRT

De schuur van Scheire: 15/04/2015

Wetenschapsmagazine. Lieven Scheire en vrienden Henk Rijckaert, Bart Van Peer en Kurt Beheydt leggen uit hoe we dagelijks technologie en wetenschap gebruiken. Dit is de tiende en laatste aflevering van het eerste seizoen. Studiogast: Steven Van Herreweghe. Voor centrale gast Steven Van Herreweghe gaat een jongensdroom in vervulling. Kurt heeft speciaal voor Steven de grootste Atari-controller ter wereld gebouwd: een levensgrote joystick die Steven terug katapulteert naar zijn jeugd. Het is de laatste aflevering van De schuur van Scheire en dus ook de laatste kans om topscorer Ruth Beeckmans te kloppen in het Schuur-gametoernooi. Kurt Beheydt demonstreert ook de eigen 3D-printer van De schuur. Hij toont wat je er allemaal mee kunt maken, zoals tussenstukjes om verschillende speelgoedsets met elkaar te verbinden bijvoorbeeld. Lego, Knex, Noppers: de mogelijkheden zijn schier oneindig. Henk Rijckaert bouwt de allereerste stoommachine van Hero van Alexandrië na, en test die meteen ook uit in de keuken van Jeroen Zeus in Griekse tijd. Henk en Lieven zijn bezeten van het wetenschappelijk verantwoorde speelgoed 'de jojo'. Voor De schuur van Scheire kruipen ze allebei in een grote graafmachine om met een megajojo te spelen. De schuur van Scheire maakt een Rube Goldbergmachine met een hele hoop van de bouwsels die ze in de afgelopen tien weken hebben gemaakt of uitgelegd. 00:00:00 Begingenriek. 00:00:30 Intro door Lieven Scheire en voorstelling van centrale gast Steven Van Herreweghe. 00:02:25 Kurt, Henk en Steven doen test met fietswiel. 00:03:00 Lieven vertelt over het gyroscopisch effect. 00:03:20 Steven vertelt over theatertje in het huis van zijn ouders, over zijn verzameling actiefiguren en over TV-studio's die hij nabouwde met Playmobil. 00:06:40 Kurt demonstreert 3D-printer en vertelt over de combinatie van drie bouwsystemen (Lego, Knex en Noppers). 00:08:28 Lieven vertelt over de 3D-printer in het ISS. 00:08:56 Henk vertelt over de uitvinding van de stoommachine. Grafische voorstelling van de eerste stoommachine. 00:10:00 Henk bouwt de stoommachine van Hero van Alexandrië na. Stoommachine werkt niet na verschillende pogingen. Nieuwe stoommachine en verschillende pogingen. 00:13:00 Stoommachine werkt eindelijk. 00:14:04 'Dagelijkse kost met Jeroen Zeus'. Persiflage 'Dagelijkse kost' door Henk. 00:17:05 Steven vertelt over zijn Atari 2600. Anekdote van Lieven over ET-spel op Atari. 00:19:50 Steven speelt Galaga met reuze-controller. 00:21:00 Ruth Beeckmans is eindwinnaar van het Galagaspel. 00:21:04 'Het ruikt hier naar romantiek': De kaarsenkiller. 00:21:30 Lieven vertelt over vliegwielen, de gyrobus en over de gyroscopische tol. Hij toont de werking van dit laatste. 00:24:03 Lieven vertelt over het gebruik van vliegwielen en tollen in de wetenschap. Hij geeft uitleg over de jojo. 00:24:38 Lieven en Henk testen fietswielen-jojo en een jojo met hijskraan. 00:28:30 Lieven en Henk doen jojo-wedstrijd met hijskranen. 00:29:04 Lieven wint wedstrijd. 00:29:20 Intro over menselijke genetica. 00:30:00 Sonia Van Dooren vertelt over haar werk als moleculaire geneticus. Ze vertelt over DNA-onderzoek naar afwijkingen bij embryo's en over genetische imperfecties. Ze heeft het over het decoderen van het menselijk DNA, over het belang van de kennis over het DNA en over onderzoek naar embryo's om afwijkingen te voorkomen. Ze praat over het verbod om kinderen op maat te 'bestellen'. 00:35:28 Sonia en Lieven discussiëren over het selecteren. 00:35:40 Sonia vertelt over het wijzigen van DNA. 00:36:06 Lieven Scheire geeft voorbeeld van Ricky Martin die dochter 'bestelde'. 00:36:43 Sonia toont buisje met (eigen) DNA en vertelt erover. Ze heeft het over de toekomst van de genetica. 00:37:58 Rube Goldberg. Kurt en Lieven vertellen over de machines van Rube Goldberg. 00:39:00 Fragment videoclip. 00:39:50 Steven Van Herreweghe start machine die Lieven en zijn vrienden bouwden. 00:44:22 Outro Lieven Scheire.

15-04-2015
VRT

Koppen: designerbaby?

Reportage uit 'Koppen' over de designerbaby. Meer en meer mensen in Vlaanderen met een erfelijke ziekte laten hun embryo's screenen. Alleen die met de gezonde genen worden teruggeplaatst.

09-10-2008
VRT

Journaal: genetisch gewijzigde aardappelen overleven aardappelplaag

De genetisch gewijzigde aardappelen op het wetenschappelijk proefveld in Wetteren hebben de aardappelplaag doorstaan. Op archiefbeelden is te zien hoe actievoerders het proefveld bestormen. Beeld van het proefveld met aardappelplantjes. René Kusters van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) vertelt dat de niet-resistente aardappelen zijn weggekwijnd. Verder heeft hij het over de variatie in de resultaten, afgewisseld met beelden van verwelkte en kapotte aardappelplantjes en beelden van gezonde, frisse aardappelplantjes. Een aardappel komt in detail in beeld. Veldverantwoordelijke Bart Van Droogenbroeck geeft uitleg over de aangetaste en onaangetaste knollen, gevolgd door een beeld van het proefveld in landbouwgebied met koeien op de achtergrond. Opnieuw komen de aardappelplantjes op het proefveld in beeld. Erik Van Bockstaele van het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) zegt dat er nood is aan meer proeven door de veranderende weersomstandigheden. Tot slot een laatste beeld van het aardappelveld.

11-08-2011
VRT

Genetisch gemodificeerde bacterie verjaagt bladluis

Studenten van de KU Leuven zijn erin geslaagd om het DNA van de E.colie bacterie te wijzigen, zodat deze een geurstof aanmaakt die bladluizen verjaagt. De studenten willen deze bacterie nu inbouwen in stickers die mensen op planten kunnen plakken om bladluizen te verjagen.

14-10-2013
VRT

De patat: Peru

Zevendelig culinair reisprogramma waarin chef Jeroen Meus op zoek gaat naar de geschiedenis van de aardappel en zijn invloed op het dagelijkse leven in verschillende landen. De reeks toont hoe een ietwat banaal product de wereld heeft veranderd en de toekomst zal bepalen. Aflevering één. 00:00:00 Jeroen kijkt naar een Spaanse nieuwsuitzending: astronauten zullen vanaf 2013, tijdens hun ruimtereis naar de planeet Mars, Peruaanse patatten te eten krijgen. Jeroen staat voor een installatie die biogas maakt uit aardappelschillen. 00:01:04 Beelden van Lima en stadsanimatie. Jeroen heeft een afspraak met de Peruaanse Isabel Alvarez, een antropologe. Ze maakt een typisch gerecht van haar land met Peruaanse patatten. Ze vertelt dat er vierduizend aardappelsoorten zijn in haar land. De smaakverschillen zijn subtiel. Ze laat Jeroen puree proeven gemaakt met witte aardappelen (de commerciële aardappel) en puree gemaakt met gele aardappelen, de 'papas nativas'. 00:02:38 De strijd tegen de hongersnood met de hulp van patatten. Jeroen bezoekt de grootste aardappeldatabank ter wereld, gevestigd in Lima: het Centro Internacional de la Papa (CIP). De databank is een partner van de Verenigde Naties. 00:05:43 Afspraak met dokter David Tay, hoofd van de afdeling genetica. Tay vertelt dat men hier de productie van aardappelen wil verbeteren, vooral met het oog gericht op de ontwikkelingslanden. Hij toont Jeroen de kluis waar het genetisch materiaal van vierduizend aardappelsoorten is opgeslagen. Beeld van onderzoekers aan het werk met aardappelkiemen in hun laboratoria. 00:06:52 Jeroen en dokter Tay bevinden zich in de genenbank. 4.435 inheemse patatten en meer dan 4.000 verbeterde aardappelsoorten liggen hier opgeslagen. Als er een nieuwe ziekte uitbreekt of een nieuw insect de aardappelen vernietigd, kan men in deze genenbank het resistente gen zoeken. 00:07:59 Bezoek aan een onderzoekscentrum van het CIP in Huancayo, op 4.000 meter hoogte in het Andesgebergte. Hier worden voortdurend nieuwe soorten aardappelen gekweekt en getest om het hoofd te bieden aan de gevolgen van de opwarming van de aarde. 00:08:22 Het hoofd van het onderzoekscentrum is dokter Viktor Otazu. Hij vertelt over de genen die hier gebruikt worden om nieuwe, verbeterde klonen te maken in de strijd tegen de hongersnood. Zo zijn er bijvoorbeeld soorten die resistent zijn voor droogte. Close up van de gekloonde aardappelgewassen terwijl dokter Otazu vertelt over een experiment in Kenia met nieuwe gewassen die grotere oogsten opleverden. 00:09:20 Dokter Otazu toont aan Jeroen een nieuwe aardappel, gekweekt in het onderzoekscentrum, die resistent is tegen de aardappelziekte. Jeroen mag deze nieuwe aardappelsoort een naam geven en meenemen naar huis om er mee verder te kweken. 00:10:18 Jeroen neemt 'zijn' patat mee naar het CIP in Lima. Hij wil de eigenschappen van deze patat kennen alvorens er een naam aan te geven. Hij heeft een afspraak met viroloog Jan Kreuze, die vertelt dat het een typische patat is om te kweken in de tropen. Hij somt zijn eigenschappen op. 00:12:33 Jeroen is terug in de genenbank. 'Zijn' aardappel zit al in de databank, maar zonder naam. Een deel van de aardappelzaden wordt, om ze te beschermen tegen allerlei natuurrampen of een nucleaire aanslag, opgeslagen diep onder grond in een oude kopermijn in Spitsbergen, Noorwegen (de Wereldzaadbank). Deze 'Doomsday Vault' herbergt ook zaadmonsters van duizenden landbouwgewassen, waarvan beelden worden getoond. 00:13:42 In het virologische lab van het CIP ondergaat de patat van Jeroen nog enkele testen. Jan Kreuze toont Jeroen een aardappelgewas aangetast door een virus, met ernaast een gewas zonder virus: deze is merkelijk hoger. De aardappel van Jeroen moet resistent zijn tegen alle virussen die voorkomen in de streek waar men hem kan kweken, de tropen. Jan Kreuze doet enkele tests met de patat van Jeroen: de aardappel heeft géén virus. Dan wordt de aardappel, in poedervorm, getest op zijn voedingswaarde, frituur en kookkwaliteit. De patat slaagt voor alle proeven. 00:18:40 Jeroen maakt zelf aardappelzetmeel. Het zetmeel zorgt ervoor dat frietjes krokant zijn. Als je het zetmeel een dag laat staan krijgt men zetmeelpoeder. Jeroen gaat plastic maken met aardappelzetmeel: water zachtjes laten koken en het zetmeel toevoegen. Daarna wat glycerol toevoegen en goed onder roeren. Nog wat voedingskleurstof toevoegen en laten drogen in de oven op de laagste stand, gedurende een nacht. Het resultaat is plastiek. Jeroen gaat op wandel in een grootwarenhuis: het zetmeel van de patat wordt gebruikt in een oneindige reeks producten van voeding, verpakking, klederen, keukengereedschap enz. 00:23:25 Slotwoord Jeroen, in een grote hangar vol patatten: hij doopt 'zijn' patat Rambo.

17-01-2012
VRT

Ggo's: wat eten we vandaag?

00:00:00 Er zijn archiefbeelden van een aardappelveld in Wetteren in 2011: betogers trachten de genetisch gemodificeerde aardappelen te vernietigen. Inleiding op de uitzending die gaat over genetisch gemanipuleerde organismen. 00:00:47 Ergens op een markt legt topchef Kobe Desramaults twee grote stukken Belgisch witblauw op de barbecue. Het ene is "ggo vrij", het ander stuk vlees niet. Voorbijgangers mogen kiezen welk stuk ze willen proeven en geven hun mening over het onderwerp. Desramaults wil de mensen bewust maken dat ze beter uitzoeken of er al dan niet ggo’s in de voeding zit die ze kopen. Zelf heeft hij het niet zo begrepen op ggo’s in onze voeding: "Ik denk dat er meer dan genoeg eten op de wereld is om iedereen te voeden zonder dat daar iemand God voor moet beginnen spelen en zegt: 'We gaan hier voedsel beginnen uitvinden omdat er niet genoeg is.' 00:03:06 Beelden van het VIB, het Vlaams Instituut voor Biotechnologie. Moleculair bioloog en pionier in de plantenbiotechnologie Marc Van Montagu geeft uitleg over zijn uitvinding om planten nieuwe genetische eigenschappen te geven. Hij zag hoe een grondbacterie een plant kon veranderen. 00:04:06 Hilde Nelissen, projectleider ggo-maïs, vertelt dat dezelfde grondbacterie nog steeds gebruikt wordt om het DNA naar de plant te brengen. Ze tonen beelden van een wetenschapper die een "transgene" plant maakt. Bijen bestuiven bloemen, een wetenschapper brengt stuifmeel aan op de haartjes van een maïskolf. Ze geeft uitleg over wat een transgene plant juist is. Volgens Hilde Nelissen is er géén noodzaak aan ethische grenzen. Er is geen verandering van organisme, wel het toedienen van extra informatie. 00:06:31 Door het inbrengen van één enkele gen kan een gewas beschermd worden tegen insectenvraat, schimmels of plantenziektes. Voor Marc Van Montagu kunnen de boeren hierdoor veel minder chemische producten gebruiken voor hun gewassen. 00:07:18 Een bioboer is aan het werk op zijn veld, hij trekt prei. Voor het veld hangt een groot reclamepaneel: "ggo-vrij". De bioboer gebruikt dezelfde bodembacterie als deze in ggo’s maar spuit alleen op het moment dat larven gaan vreten. Maar een ggo-plant maakt constant deze bodembacterie aan als deze ingebouwd is. ggo-maïs en soja zijn ook bestand tegen het herbicide "round up"van producent Monsanto. 00:08:17 Volgens Hilde Nelissen tonen studies aan dat de biodiversiteit rond ggo-velden verbetert omdat er minder pesticiden worden gebruikt. 00:08:40 Na zes jaar ging het gebruik van pesticiden terug de hoogte in: insecten en onkruid hadden zich aangepast. Volgens Professor Van Montagu was deze resistentie van in het begin gekend, de natuur past zich steeds aan. 00:09:33 Buitenbeelden van een technologiepark van de Gentse Universiteit in Zwijnaarde. Chemische bedrijven van de landbouwindustrie gebruiken de nieuwe plantenbiotechnologie. De focus lag op rijst, soja en maïs. 00:10:18 Jurgen Schweden, hoofd onderzoek en ontwikkeling van BASF, legt uit waarom zijn bedrijf niet wil investeren in ggo-witloof. Hij wil de voedselsituatie op grote schaal verzekeren. Binnenbeelden van BASF in Nevele: een reeks rijstplanten op een lopende band. Ze spreken over het onderzoek naar genen die droogte kunnen weerstaan met als doel de opbrengst te verhogen. Hilde Nelissen geeft uitleg op het proefveld in Wetteren, naast haar kleine maïsplantjes. Ze bekijken het maïsveld 3 maanden later: wetenschappers komen dagelijks langs om de mannelijke bloemen te verwijderen. Pollen van biotechplanten mogen niet vrij komen in de natuur. In een beeldfragment tonen ze een voorlichtingsfilmpje van ILVO over het veilig telen en het in acht nemen van de wettelijke perimeter. Hilde Nelissen geeft uitleg over de wetenschappers die handmatig oogsten om te vermijden dat de zaden zich verspreiden in de natuur. 00:14:05 Belgische boeren zien ggo-teelt niet zitten, de voorzorgsmaatregelen in Europa werken ontradend. Europa is goed voor 1% van de ggo-teelt, wereldwijd is dat 12%. De situatie in Europa op Google Earth: welke gewassen worden in welke Europese landen gekweekt. 00:14:41 Er volgt een nachtopname: een tractor is aan het werk in de Spaanse provincie Aragon. Spanje staat voor 90% in voor de Europese ggo-teelt. Felix Ballarin, bioboer geeft een getuigenis: "Ik moest met bio-maïs stoppen omdat ik last kreeg van besmetting door de omliggende ggo-velden". Hij vertelt dat maïsstuifmeel 24 uur kan overleven. Ze tonen sfeerbeelden van de coöperatieve van het dorp. José Victor Nogués is ggo-boer en koopt hier zijn zaad. Er volgt uitleg over "Bt maïs" van Monsanto die hij kweekt. Ze zijn resistent voor de nachtvlinder waarvan de larven dood gaan als ze van deze mais eten. 00:18:06 Gesprek met Carlos Vicente van Monsanto Spanje/Portugal: "Monsanto werkt binnen de grenzen van de wetgevingen van de landen waar we werken." In Spanje is er geen afstandsregel van 20 meter tussen ggo-velden en andere landbouwgronden afdwingbaar, er is géén ggo-wetgeving. Er volgt een gesprek tussen een conventionele boer, Juan José Mallèn, en een ggo-boer, Manuel Valle. Ze vertellen over de contaminatieregel, de verschillen in aankoopprijs van de maïs, het zaaimoment, de verschillen in opbrengst. 00:26:30 Er zijn beelden binnen een Spaanse supermarkt. Ze tonen diverse artikelen: er staat op het etiket of er al dan niet ggo inzit. Voor Europa mag er 0.9% ggo in de producten zitten, enkel als er méér inzit moet het op het etiket staan. Het label "ggo vrij" biedt dus geen garantie. 00:27:05 Philippe Baret, lid van de Bioveiligheidsraad/Universiteit Louvain-La-Neuve, geeft uitleg over koolzaad, de ggo-plant die volgens hem de meeste problemen kan geven in de natuur. Baret staat midden in een koolzaadveld in de buurt van Kluisbergen. Hij vertelt over het ggo-koolzaad dat hier in 2007 en 2008 gevonden is alhoewel hier géén transgeen koolzaad gekweekt werd. Hij vertelt over de proeven die Monsanto met dit koolzaad deed, 10 jaar geleden en op 100 km afstand en geeft enkele mogelijke verklaringen voor de aanwezigheid van dit ggo-koolzaad. 00:28:18 Transport is een bewezen vorm van verspreiding: er zijn beelden van een hijskraan die een container met ggo-soja uit Brazilië ledigt. Ze spreken over het vinden van ggo in het wild in de buurt van havens, spoorwegen en wegen zowat overal ter wereld. 00:30:24 Volgens Jurgen Schweden is dit géén verontreiniging: de natuur produceert elke dag nieuwe plantencombinaties en selecteert zélf wat goed is en wat niet. Volgens Phlippe Baret echter kan een plant haar transgene eigenschappen doorgeven aan aanverwante planten én voortwoekeren omdat ze herbicideresistent zijn. Hij spreekt van een "sluipend gif". 00:33:18 In Europa is elke ggo-teelt verboden, behalve voor maïs en aardappelen. Dit wordt gevolgd door een beeld van een enorme berg "soja" uit Brazilië die op vrachtschepen wordt ingeladen. GGO- invoer dient niet voor menselijke voeding maar wordt verwerkt in bijvoorbeeld veevoer. Philippe Baret geeft uitleg over de Europese regelgeving waar men niet mag vermelden dat dierlijke producten ggo-vrij zijn. Hij vertelt dat in België géén ggo-vrije soja meer te vinden is om dieren te voederen. De consument krijgt hierover geen informatie. 00:34:46 Hilde Nelissen ziet hierin geen gezondheidsrisico’s. Ze legt uit welke tests het Europees Agentschap voor voedselveiligheid de nieuwe ggo’s oplegt. 00:35:50 Er wordt een verwijzing gedaan naar de langdurige studie en testen op ratten die herbicideresistente maïs aten. De Franse dokter Seralini stelde vast dat de dieren tumoren kregen. De test werd niet erkend door het Europees Agentschap voor voedselveiligheid. Er zijn foto’s van ratten met tumoren. Er volgt een getuigenis van Juan José Mallén, een conventionele boer. 00:37:09 Ggo’s moeten de honger uit de wereld bannen. Er zijn archiefbeelden van Levy Mwanawasa, de president van Zambia. Hij weigerde Amerikaanse voedselhulp uit te delen omdat de maïs ggo was. 00:37:53 Olivier De Schutter, VN-rapporteur voor het recht op voedsel, bestudeert de socio-economische gevolgen van ggo’s in de ontwikkelingslanden. Hij weidt uit over de risico’s voor de kleine boeren als ze hun eigen zaden vervangen door ggo’s. Zij zijn ook bang om te veel af te hangen van Monsanto, die de ggo markt domineert. Volgens Marc Van Montagu hebben wij de ggo-technologie broodnodig om de hongersnood en ondervoeding van miljoenen mensen uit de wereld te helpen. Volgens Olivier De Schutter is honger niet alleen een kwestie van techniek. Een herverdeling van de inkomsten is noodzakelijk, vooral in landbouwgebieden. 00:40:27 De wereld produceert genoeg voedsel maar de organisatie ervan loopt mank, het Wereldlandbouwrapport toont dit aan. De plant is maar één element in het ganse systeem, aldus Philippe Baret. Hij spreekt van een interactie tussen landbouwers, consumenten en de maatschappij. GGO's zijn een constructie van de 20ste eeuw. 00:41:20 In Nederland zoeken wetenschappers naar een biologische aardappel die bestand is tegen de aardappelziekte. Er zijn beelden van de kunstmatige bevruchting die handmatig gebeurt. Er wordt op het zaad één patent genomen, hooguit een gebruikersrecht vertelt Edith Lammerts Van Bueren, de projectleider. Voor Olivier De Schutter mag de biodiversiteit niet zuiver ecologisch benadert worden gezien de onzekere klimaatomstandigheden. 00:43:20 Ze praten over de privatisering van de natuur: er zijn al 1800 patenten op planten en 900 op dieren. Voedsel en zaadproductie staat onder controle van enkele multinationals. Voedsel is een gewoon commercieel product, dat bevestigt Jurgen Schweden. 00:44:54 Olivier De Schutter zegt dat de beperking van de biodiversiteit ook gevaren met zich meebrengt. Hij geeft als voorbeeld een nieuwe variant van de pest waardoor het oogsten in het gedrang komt als we niet beschikken over de genetische versie van bedreigde planten. 00:45:24 Vervolgens bekijken ze de grote hongersnood in Europa eind 19de eeuw: aardappelzaad werd opnieuw uit de natuur gehaald. Edith Lammerts Van Bueren spreekt over het onderzoek naar een ggo-aardappel. 00:46:10 Niek Vos toont fier zijn bio- aardappelen, voor hem het levende bewijs dat er zonder ggo kan geteeld worden. Zijn bio-aardappelen zijn ook resistent voor de aardappelziekte. Niek Vos en Edith Lammerts Van Bueren onderzoeken de kruisingen uit Edith’s serre. Het slaagpercentage is hoger dan in het ggo-lab. 00:49:52 De tijd is te kort, we hebben de ggo-technologie nodig, aldus Mark Van Montagu. Ggo's zijn geen magisch recept, aldus Olivier De Schutter.

05-12-2013
VRT

Vandana Shiva

De Indiase milieu-activiste Vandana Shiva vreest dat zowat heel het domein van plantenzaden in handen komt van multinationals. Ze reist de wereld rond met haar boodschap, voor kleinschalige biologische landbouw, en tégen GGO's. Beeld van Bart Staes (europarlementslid Groen) aan het bellen. Vandana Shiva komt aan op boerderij waar ook Bart Staes is. Tuin met zaadplanten. Interview met milieu-activiste Vandana Shiva: alles begint met zaad, genetische manipulatie is misdaad. "De Europese wetgeving vergeet dat landbouw om kennis gaat, niet om technologie." Protest van milieu-activisten tegen Monsanto (Amerikaans bio-technologisch bedrijf). Bio-landouwers geven rondleiding op akkers.

17-09-2013
VRT

Koppen: geniaal

Hoe zit het met genetisch gemanipuleerd voedsel? Elly Vervloet bezoekt een serre met genetisch gemanipuleerde mais en spreekt met Ann Van Gysel van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) over de garanties die er geboden moeten worden. Beelden van een Colruyt-winkel en een mededeling van Colruyt aan de klanten over genetisch gemanipuleerde voeding. Van Gysel licht deze genetische wijziging toe. Het oogsten van mais in de Verenigde Staten is te zien. Jean-Francois Fauconnier van Greenpeace heeft het over mogelijke gevaren. Patrick Rudelsheim van Aventis heeft het over de testen die worden uitgevoerd op genetisch gemanipuleerde planten, gevolgd door beelden van koolzaad en bloemen. Hij vertelt ook over genetisch gemanipuleerde mais, die resistent is aan ongedierte. In het laboratorium van Universiteit Gent heeft professor Marc Zabeau van de afdeling plantengenetica het over eventuele gevaren, over genetische vermenging van de soorten (plantengen met dierengen) en over genetisch gemanipuleerde boontjes als strijdmiddel tegen kanker.

11-01-2001
VRT

Consumptie van gekloond vlees

Het Europees Parlement vraagt een verbod op de consumptie van vlees van gekloonde dieren.

07-07-2010
VRT

Tentoonstelling 'Eet Es genetisch'

Nieuwsitem over de tentoonstelling 'Eet es genetisch' van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) in Gent. Beelden van een reuzenblik tomatenpuree, een labo waar DNA zichtbaar gemaakt wordt, glazen potjes met genetisch gemanipuleerd koolzaad. Ann Van Gysel van het VIB geeft uitleg. Genetisch gemanipuleerde mais wordt getoond, gevolgd door een ttekst met de risico's van GGO's en info-borden van de DNA-structuur.

23-02-2001
VRT

Analyse voeding

Als er 'GGO-vrij' op de verpakking van voedingswaren staat, betekent dat niet noodzakelijk dat er geen genetisch gemodificeerde organismen in zitten. Europa laat sinds 2009 0,9 procent aan GGO's toe. Die regel geldt ook voor bioproducten, en dat vindt Test-Aankoop onaanvaardbaar. De Boerenbond ziet er geen graten in. Beelden van winkelende mensen in een warenhuis. Ivo Mechels verklaart het standpunt van Test-Aankoop, gevolgd door Anne-Marie Vangeenberghe van de Boerenbond.

27-01-2009
VRT

Nobelprijs voor voedsel en landbouw voor Marc Van Montagu

De Wereldvoedselprijs ofwel de 'Nobelprijs voor voedsel en landbouw' gaat voor allereerste keer naar een Belg, de Gentse professor Marc Van Montagu. Dat is niet min. Het is een erg prestigieuze prijs die jaarlijks wordt uitgereikt aan wetenschappers die voedsel beter of beter beschikbaar maken. Het was Amerikaans minister van Buitenlandse zaken John Kerry die dat nieuws bekend maakte. Bioloog Marc Van Montagu deelt de bekroning met twee Amerikanen. De drie hebben een doorbraak bereikt in de resistentie van gewassen tegen insecten en verdelgingsmiddelen. Dat gebeurt door genetische manipulatie, een omstreden techniek. Maar toch is die nodig, zegt Marc van Montagu.

20-06-2013
VRT

Moleculaire biologie

00:12 Beelden van de opkomende zon, rood-oranje gloed. 01:14 Beelden van een microscoop, labo, proefbuisjes. 01:35 Beelden van de aardbol. 01:56 Animatievoorstelling van de Voyager ruimtesonde die een planeet bestudeert. 02:22 Iemand in witte schort doet een proef met reactievaten om te zoeken naar het ontstaan van organisch leven. 03:53 Microscopische analyse van kleimoleculen. 05:37 Microscopisch beeld van traaggroeiende membranen van vetzuren. 08:22 Verschillende groene planten. 08:31 Microscopische beelden van bewegende cellen en celkernen. 09:02 DNA-structuur uit kernen van de borstklier van een kalf wordt uit een proefbuisje gehaald. 09:33 Iemand beklimt een rots. 10:05 Iemand ontsmet een beenwonde van een persoon met waterstofperoxide; We zien hoe het enzym 'katalase' aan het werk schiet in de wonde (er komt een klein wit laagje op de wonde). 10:43 DNA-structuur in proefbuis. 10:50 Microscopisch beeld van stromende hemoglobine in bloedcel. 11:34 Chloroplasten in de plantencel. 12:39 Oranje gloed op het water.

04-10-1984
VRT

Het Vlaams Instituut voor Biotechnologie

Het Vlaams Instituut voor Biotechnologie, VIB is het beste plantenonderzoekscentrum ter wereld. Ze gaan op zoek naar de bouwstenen van planten en kweken ook nieuwe versies die er genetisch anders uitzien. Op die manier zouden ze planten en gewassen kunnen verbeteren en helpen tegen bijvoorbeeld droogte en insectenplagen.

07-09-2010
VRT

Iedereen beroemd: Jaak en de bonenstaak

Jan-Pieter (Stijn Van der Stockt) vertelt het sprookje 'Jaak en de bonenstaak'.

20-09-2012
VRT

Terzake: is gouden rijst gevaarlijk of niet?

Wetenschappers willen dat Greenpeace haar verzet tegen 'gouden rijst' opgeeft. Dat is een genetisch gemodificeerd gewas, dat een tekort aan vitamine A kan verhelpen. Beelden van zakken gouden rijst. Volgens professor Godelieve Gheysen van het departement moleculaire biotechnologie van de Universiteit Gent is gouden rijst ongevaarlijk. Joeri Thijs van Greenpeace zegt dat gouden rijst nog steeds in een onderzoeksfase zit. Er is ook geen bewijs dat dit het tekort aan vitamine A kan oplossen. Thijs beweert zich te baseren op wetenschappelijk onderzoek. Gheysen zegt dat er positieve wetenschappelijke bewijzen zijn. Wetenschappers roepen Greenpeace dan ook op om de negatieve acties te stoppen. Stijn Bruers, milieuactivist en lid van Greenpeace, is van gedachte veranderd. Er is wel degelijk gezondheidswinst. De schrik van Greenpeace zit hem volgens hem in het commerciële aspect. Ze willen vermijden dat arme boeren afhankelijk worden van gepatenteerde gewassen. Voor gouden rijst bestaat dit gevaar echter niet, aldus Gheysen. Thijs houdt evenwel voet bij stuk en gelooft niet dat de gewassen gratis beschikbaar zouden gemaakt worden.

01-07-2016
VRT