Skip to main content

Canon: Refreinen - Anna Bijns

Welkom op het Archief voor Onderwijs

Een schat aan audio en video in de klas

Benieuwd naar meer? Neem je lerarenkaart of stamboeknummer bij de hand en registreer nu gratis.

Registeer nu gratis

Reeds een account? Meld je dan hier aan.

Het wachtwoordveld is hoofdlettergevoelig.
SLUIT   X
https://onderwijs.hetarchief.be/collecties/537321

Interview met Herman Pleij over Anna Bijns

Herman Pleij, emeritus hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, verdiepte zich in het leven en werk van Anna Bijns, een assertieve zestiende-eeuwse dichteres die ten strijde trok tegen ketters en weggelopen minnaars. Kristien Bonneure interviewt de man en praat met hem over het gezin en de stad waarin de dichteres opgroeide, haar scherpe tong en verhouding tot de rederijkers, haar sterke aversie voor Luther en het huwelijk en over het succes en de verspreiding van haar werk.

12-10-2011
VRT

Joos: Herman Pleij over 'Anna Bijns, van Antwerpen'

Ruth Joos praat in dit interview met professor emeritus Historische Nederlandse Letterkunde Herman Pleij over zijn boek ‘Anna Bijns, van Antwerpen’. Pleij beschrijft eerst hoe uitzonderlijk ‘de Antwerpse maagd’ was voor haar tijd. Bijns schreef bijvoorbeeld in een heftige erotische taal over een traumatische liefdeservaring en droeg haar werk voor in een rederijkerskamer, hoewel ze als vrouw eigenlijk geen lid kon zijn van een kamer. Pleij bespreekt verder hoe creatief Anna Bijns met taal was. Bijns gebruikte de vormen van de rederijkers maar gaf er telkens weer een draai aan en bedacht daarnaast tal van neologismen. De dichteres was volgens hem allesbehalve een kwezel. Als een ware opiniemaker fileerde ze het Antwerpse stadsbestuur en bekritiseerde ze de lutheranen. Tot slot leest Pleij een rondeel van Bijns voor, waarin ze de vrouwelijke fans van Luther uitmaakt voor het vuil van de straat.

24-10-2011
VRT

Pleij over de 'absolute' Anna Bijns, van Antwerpen

In dit fragment uit ‘Babel’ vertelt professor emeritus Herman Pleij alles wat we moeten weten over de 16de-eeuwse dichteres Anna Bijns. Hij verklaart eerst waarom hij in zijn titel Antwerpen benadrukt en legt uit hoe de stad haar werk beïnvloedde. Daarna legt hij uit wat ‘refreinen’ zijn en omschrijft hij het ‘absolute’ karakter van de dichteres. Tot slot bespreekt hij de erotische inhoud van haar gedichten, haar relatie met de rederijkerskamers en haar relatieve onbekendheid.

10-10-2011
VRT

Ramblas: Anna Bijns en de drukpers

In 2008 nam Herman Pleij afscheid van de Universiteit van Amsterdam en ging hij op emeritaat. Naar aanleiding daarvan verscheen ‘Komt een vrouwtje bij de drukker’, een verzameling teksten van zijn hand. In dit fragment uit ‘Ramblas’ praat hij kort over Anna Bijns. Hij wil vooral het beeld dat we van haar hebben bijstellen. Volgens Pleij was zij geen kwezelachtige begijn die in opdracht schreef. Pleij stelt haar voor als een zelfstandige en assertieve schrijfster. Daarna beschrijft Herman Pleij hoe de uitvinding van de drukpers het gezicht van de literatuur definitief veranderde. Literatuur werd een product voor de vrije markt en werd niet langer in opdracht gemaakt. Het publiek kon vanaf dat moment individueel een boek lezen, iets wat daarvoor haast niet gebeurde. Drukker Gerard Leeuw publiceerde daarom bijvoorbeeld de handleiding: ‘Hoe lees je in je eentje een literaire tekst?’.

21-03-2008
VRT

Pleij en Marain over het werk en leven van Anna Bijns

Jean-Pierre Rondas praat in dit item een uur lang met Herman Pleij en Elisabeth Marain over Anna Bijns, naar aanleiding van de Anna Bijns-herdenking in 1991. Tussen de verschillende gesprekken door leest actrice Julienne De Bruyn refreinen voor. Jean-Pierre Rondas bespreekt eerst het ‘Anna Bijns-loopje’, een wandeling langs de huizen waar Bijns heeft gewoond, vervolgens legt hij uit wat een ‘refrein’ is en schets hij de historische tijd waarin de dichteres leefde. Vanaf 09:45 weerlegt hoogleraar Herman Pleij de feministische interpretaties van het werk van Anna Bijns. Daarna bespreekt hij de vorm van haar werk en linkt hij de thema’s in haar werk aan haar leven. Elisabeth Marain maakte een luisterspel over Anna Bijns en beschrijft vanaf 35:36 eerst hoe de dichteres van leer trok tegen onder andere Luther, Maarten van Rossem en Erasmus. Haar radicale karakter maakte het voor haar moeilijk om Bijns in het luisterspel enige sympathie mee te geven. Marain meent echter dat haar radicale katholieke geloof een vorm van houvast was in de woelige tijd waarin ze als onafhankelijke vrouw leefde. Vanaf 47:55 bespreken Pleij en Marain het creatieve taalgebruik van Bijns en de argumenten die ze gebruikte in haar ‘opinieteksten’.

26-05-1991
VRT

Protestantse drukken en persen in Antwerpen

In 1985 stelde het Stedelijk Prentenkabinet in Antwerpen enkele protestantse drukken en persen tentoon. In 1500 was Antwerpen de belangrijkste handelsmetropool en het typografisch centrum van het noorden. Wanneer Luther zijn leer voor het eerst predikte in 1517, vond hij onmiddellijk aanhangers in Antwerpen. Ook het calvinisme ongeveer 20 jaar later kende veel succes bij de Antwerpenaren. En daar had de verspreiding via de drukpers natuurlijk een groot aandeel in. Régine Clauweart overloopt in dit fragment enkele opmerkelijke werken die op de tentoonstelling te zien waren, waaronder een gedrukte brief van Luther aan bevolking van Antwerpen en heel wat bijbelvertalingen.

14-05-1985
VRT

'Op een schone lei' van Anna Bijns

Schrijfster Brigitte Raskin leest in dit fragment 'Op een schone lei' voor van Anna Bijns. De dichteres vertelt hoe ze op het punt staat te verhuizen van huis Patentie naar ‘t Roosterken. Haar broer Maarten leerde een vrouw kennen en dus verlaat Anna hun huis. Daarnaast vraagt ze zich ook af of ze het alleen zal kunnen redden, of er genoeg kinderen naar haar school zullen blijven komen en wat het leven haar nog zal bieden. Besluiten doet ze met de woorden: “meer zuurs dan zoet’ zal meer dan ooit mijn leuze zijn.”

02-01-2005
VRT

Gerrit Komrij leest 'Refereyn' van Anna Bijns

Dichter Gerrit Komrij leest in dit fragment 'Refereyn' van Anna Bijns.

02-05-1996
VRT

Passionele gedichten van Sappho vertaald

In 2006 vertaalde schrijver Paul Claes de liederen van Sappho uit Lesbos, de eerste schrijfster van onze westerse cultuur die leefde omstreeks 600 voor Christus. Sappho wordt vaak gelinkt aan de vrouwenliefde, maar was in werkelijkheid getrouwd en had een dochter. Wel onderwees ze een groep meisjes en bereidde ze hen voor op het huwelijk. Claes vertelt verder dat het moeilijk is om haar werk biografisch te duiden en dat er van haar gedichten vooral fragmenten zijn bewaard. De meeste fragmenten werden trouwens ontdekt bij het opgravingen van een vuilnisbelt in Egypte.

14-02-2006
VRT

Rik Torfs over de rehabilitatie van Luther

In 2008 wou paus Benedictus XVI Maarten Luther, een van de grondleggers van het protestantisme, in ere herstellen. Rik Torfs vertelt aan Filip Feyten dat hij dat vreemd vindt. Luther kloeg de misbruiken van de Kerk aan, hechtte meer belang aan het schrift dan aan de gebruiken en werd daarom verketterd en uit de katholieke Kerk gezet. Hem als mens rehabiliteren, kan volgens Torfs, maar dan moet men de maatregelen tegen de katholieken die protestants worden ook laten vallen. Verder betreurt Torfs het dat de Kerk enkel die mensen rehabiliteert die al lang dood zijn en haar huidige conflicten ongemoeid laat.

07-03-2008
VRT

Kristien Hemmerechts over de Anna Bijns-Stichting

In 1991 breidde de Anna Bijns-stichting uit naar Vlaanderen en organiseerde ze ‘De nacht van de vrouwelijke stem’ in de Antwerpse Arenbergschouwburg. Voorzitster van de stichting, Kristien Hemmerechts vertelt dat Anna Bijns heftige meningen had en die erg scherp kon formuleren en dat dat hen aantrekt in de dichteres. Daarna looft ze de aandacht die de vrouwelijke auteurs krijgen, maar meent ze dat de literatuurkritiek soms nog seksistisch is.

23-05-1991
VRT

Journaal: 'Nymphomaniac' in de zalen

Reportage uit 'Het Journaal' over de film 'Nymphomanic' van Lars von Trier. Annelies van Herck en Ward Verrijcken vatten het verhaal samen, hoofdrolspeelster Charlotte Gainsbourg vertelt over haar personage.

30-12-2013
VRT

Deze video toevoegen aan



Of maak een nieuwe collectie aan



Toevoegen
0

Canon: Refreinen - Anna Bijns


Frederik De Ridder's picture
Frederik De Ridder

Het Archief voor Onderwijs zet de literaire klassiekers uit de Literaire CANON van de KANTL weer in de kijker. We brengen de literaire werken in beeld met boeiend audiovisueel materiaal over onder andere de auteur, het tijdskader, de thema’s en de actualiteitswaarde van het werk en hopen zo dat onze literaire klassiekers tot je verbeelding en tot die van jouw leerlingen zullen spreken.

Deze collectie is geschikt voor lessen Nederlands 3de graad. Afhankelijk van de verwerkingswijze kan deze collectie gebruikt worden in een les of lessenreeks.

Klassieker: REFREINEN - ANNA...

Toon meer

Onderwijsniveau

Vakken

Laatst gewijzigd

14-09-2018