Skip to main content

Uitgeklaard: het alwetende Facebook

Welkom op het Archief voor Onderwijs

Een schat aan audio en video in de klas

Benieuwd naar meer? Neem je lerarenkaart of stamboeknummer bij de hand en registreer nu gratis.

Registeer nu gratis

Reeds een account? Meld je dan hier aan.

Het wachtwoordveld is hoofdlettergevoelig.
SLUIT   X
https://onderwijs.hetarchief.be/collecties/2078531

KLAAR: wat is het algoritme?

Wat is het algoritme? Het klinkt ingewikkeld en dat is het ook: het algoritme. Hoe werkt dat machtige en mysterieuze instrument dat Facebook inzet om te bepalen wat populair is op sociale media? Yousri gaat langs bij Bram Vandeputte voor wat duiding. Meer weten? [Bekijk als leerkracht de bijbehorende collectie.](https://onderwijs.hetarchief.be/collecties/2078531)

23-01-2019
VRT

KLAAR: Facebook-voodoo

Ook al meegemaakt? Je praat met vrienden – bijvoorbeeld over een bepaald kledingmerk - en plots bulkt je tijdlijn van de reclame voor datzelfde merk. Het lijkt alsof Facebook ons afluistert. Maar klopt dat wel? Tim Verheyden ontrafelt de geheimen van de ‘Facebook-voodoo’. Meer weten? [Bekijk als leerkracht de bijbehorende collectie.](https://onderwijs.hetarchief.be/collecties/2078531)

23-01-2019
VRT

Terzake: 03/02/2014

Aflevering van Terzake met volgende onderwerpen: het aandeel van Colruyt zakt op één dag met 9%, het N-VA congres in Antwerpen, Facebook, marihuanalampen en euthanasie voor kinderen. 00:00:55 Het aandeel van Colruyt zakt op één dag met 9%. Het fragment vangt aan met beelden van de ingang, het logo, een kassierster en klanten in warenhuis Albert Heijn. Enkele klanten worden geïnterviewd over boodschappen, goede prijzen, en het interieur dat gezelliger is dan dat van Colruyt. Er volgt een reclamefilmpje van Colruyt. Klanten hebben het over Lidl, aangevuld met beelden van de winkel, het logo, de rekken, promoties en een kassierster en een interview met Pieterjan Rynwalt over het imago van Lidl. Studiogast Jorg Snoeck van het gespecialiseerd magazine Retaildetail licht de daling toe van het beursaandeel van Colruyt met 9% op slechts één dag tijd. Het gaat om slechts kleine verschuivingen in de markt. Andere supermarkten hebben het handig gespeeld door luxeproducten aan te bieden. De groei van Colruyt is zeker niet aan het keren, maar de concurrentie wordt wel groter. Colruyt krijgt vooral concurrentie van Duitse ketens (Aldi, Lidl) voor een beperkt aantal artikelen. Die concurrentie gaat vooral over de prijs, niet zozeer over de inrichting van de winkel. 00:08:10 Sfeerbeelden N-VA-congres in Antwerpen, een poster van Bart De Wever die een vredesteken maakt op een spreekgestoelte. De Wever houdt een toespraak, gevolgd door applaus in de zaal. Daarop komt hij in beeld met een bos bloemen en een tuinkabouter die een vredesteken doet in de hand. Het publiek steekt pamfletten met vredestekens en N-VA eronder in de lucht. Het publiek steekt gele kaarten in de lucht (onder meer De Wever en Jan Jambon). Het N-VA-congres in Antwerpen kent een grote opkomst. Er volgen beelden van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal en van de kroegentocht van Jong-N-VA in Antwerpen. N-VA-militanten met gele sjaal en pintjes in de hand zeggen in een interview voor verandering te kiezen. Het N-VA-logo staat op de sjaals. Daarna komen beelden van de nocturne van N-VA in het MAS. Interview met oudere militanten op nocturne: ze geloven in verandering en de rol van de N-VA, maar er is onenigheid over confederalisme. Vervolgens staat De Wever recht voor zijn toespraak, waarin hij benadrukt dat het tijd is voor verandering, tijd voor de N-VA. Hij krijgt een staande ovatie. In een interview met ontroerde militanten zegt iemand de tranen in de ogen te hebben gehad. Ze zingen de Vlaamse Leeuw. Onder applaus van militanten, staat De Wever met bloemen naast Liesbeth Homans. Hij wordt vervolgens geïnterviewd over zijn 'Messiaanse speech' en over de uitwerking van het confederalisme. Er volgen beelden van het optreden van Urbanus tijdens het N-VA-congres in Antwerpen. Grappige opmerking van Urbanus: De Wever beloofde hem 72 maagden in Wallonië. Urbain Servranckx is ook studiogast naar aanleiding van zijn optreden op het N-VA-congres, waarvoor een selfie met Liesbeth Homans was. Urbanus heeft het ook over zijn relatie met Bart De Wever, over de twijfel om op te treden op een congres, over zijn eigen politieke overtuiging: Hij is geen flamingant, heeft een aversie tegen andere partijen, over belastingen en de regering Di Rupo. Er volgt een archieffragment waarin actrice Veerle Baetens tijdens een prijsuitreiking oproept om Vlaanderen en Wallonië samen te houden, met applaus van Johan Heldenbergh. Urbanus heeft vervolgens over mailverkeer met Baetens, over spelen in gekleurde parochiezalen in de jaren 1970, over zijn sympathie voor linkse ideologie maar zijn gebrek vertrouwen in linkse politici. 00:21:39 Facebook filtert alle berichten. We krijgen facebookpagina's te zien met newsfeed, like-knop, reclame en foto's. Er volgt een interview met Rob Heyman, onderzoeker iMinds-Smit aan VUB, over het algoritme 'Edgerank' dat aan basis ligt van newsfeeds. In een animatie wordt uitgelegd dat 'Edgerank' werkt als een trechter, op basis van affiniteit met vrienden, tijd, likes in verleden. We zien beelden van een advertentie op Facebook. Heyman praat over het gebrek aan eigen controle over wat we te zien krijgen. Studiogast Dominique Deckmyn, technologiespecialist bij De Standaard licht toe waarom Facebook bepaalde berichten filtert, en geeft uitleg over de strategie van Facebook om content beheersbaar te krijgen en om nieuwe gebruikers aan te trekken. Het gaat voorts over het gebruik van reclame op Facebook als businessmodel en de groeimogelijkheid, de investering in Instagram en het voortbestaan Facebook. 00:30:55 Reportage over de winst die elektronicagigant Philips jarenlang maakte met het leveren van lampen voor marihuanakwekerijen. Er volgt een fragment met de Nederlandse journaliste Liesbeth Staats, die het dossier bekijkt en belt. Beelden van het logo van Philips en het Philipskantoor. Vervolgens zijn er verschillende interviews. Marcel Fruytier, de advocaat van de tussenpersoon die de lampen van Philips aan wiettelers doorverkoopt, heeft het over de anonimiteit van de cliënt en het zwijggeld betaald door Philips. Een ingewijde vertelt over de relatie tussen de Philips-wietbusiness en de potentiële markt. In een 'growshop' beaamt men de kwaliteit van de Philipslamp en de win-winsituatie. Fruytier haalt de exclusiviteitsovereenkomst aan. Ook is er een verklaring van Philips dat stopt met het leveren aan de wietbranche. Marcel Pheijffer, Hoogleraar Bedrijfsethiek, heeft het over het imago van Philips. Fruyter komt opnieuw aan bod, en vertelt over de laatste deal met de klant. Deze interviews worden afgewisseld met beelden van een wietplantage en een lamp van Philips. 00:35:31 Het Canadese patiëntje Jessica en haar vader roepen koning Filip op om de euthanasiewet voor kinderen niet te ondertekenen. We zien een kind met katheder, de spelende Jessica, het gezin Saba in de sneeuw. Jessica en vader roepen koning Filip op om de euthanasiewet voor kinderen niet te ondertekenen. De oproep van de vader, dokter Paul Saba, en dochter, Jessica Saba volgt. Dan komen beelden van België met een uitbreiding naar de wereld, en het opschrift 'from a child to a king'.

03-02-2014
VRT

Nieuwe feiten: de filterbubbel

Luc Martens, informatietechnoloog aan de Universiteit Gent, beweert dat veel mensen in een ‘bubbel’ zitten zonder dat ze dit beseffen. Iedereen krijgt meer en meer nieuwsartikelen aanbevolen op basis van zijn en andermans klikgedrag. Hierdoor worden vooral populaire artikelen aanbevolen, wordt je wereldbeeld voortdurend bevestigd en filter je enkel wat in je kraam past.

02-11-2017
VRT

De Afspraak: 'Facebook en ik'

Tim Verheyden is te gast in 'De Afspraak'. Hij heeft de mini-serie ‘Facebook en ik’ gemaakt naar aanleiding van de vijftiende verjaardag van de sociale netwerksite. Verheyden legt uit dat Facebook een belangrijk deel van onze samenleving uitmaakt en de moeder van alle sociale media is. Facebook beheert ook Instagram en Whatsapp. Verheyden haalt de vele schandalen rond privacy en Facebook aan. Ze bespreken de ‘10 Years Challenge’ die rondgaat op de website. Ze bespreken het algoritme van Facebook. Facebook analyseert de interacties tussen gebruikers om de duur van het gebruik te verlengen. Daarnaast brengt Facebook het surfgedrag van haar gebruikers in kaart en maakt op basis daarvan een adverteerdersprofiel aan. Vervolgens verkoopt ze deze aan adverteerders. Fragment uit een reportage van ‘Facebook en ik’ waaruit blijkt dat vele mensen zich afvragen of Facebook haar gebruikers afluistert. Verheyden stelt echter dat Facebook niet afluistert. De studiogasten denken dat dit een vorm van bijgeloof is. Verheyden vertelt over het onderzoek van Michal Kosiński dat mee aan de basis van het 'Cambridge Analyticaschandaal' lag. Het algoritme kan met 250 likes het gedrag van een gebruiker beter voorspellen dan dat een partner of huisgenoot dat zou kunnen. Verheyden benadrukt dat al die informatie van Facebook niet in de verkeerde handen mag vallen. Facebook is een waar datamonopolie.

21-01-2019
VRT

Facebook en ik: de impact van Facebook op privacy

‘Facebook en ik’ is een driedelige docureeks van journalist Tim Verheyden naar aanleiding van de vijftiende verjaardag van Facebook. In de eerste aflevering onderzoekt Tim de impact van Facebook op onze privacy. Wat weet Facebook allemaal over ons? Waarom willen ze dat weten? Hoe komen ze dat te weten? En kan dat kwaad, die datahonger? 00:00:00 Facebook is gevestigd in Silicon Valley, dat de grootste concentratie aan technologiebedrijven ter wereld kent. Tim neemt er een kijkje en probeert Facebook ‘offline’ te bereiken. Tevergeefs, zo blijkt. 00:03:09 Tim overloopt zijn geschiedenis met Facebook, van zijn persoonlijk profiel en de Arabische Lente, naar ‘hate speech’ en ‘fake news’. 00:04:20 In Eeklo vindt een experiment plaats. Kan Facebook de verkoop van pastinaak in de plaatselijke supermarkt ‘boosten’? Tim trekt naar Herentals waar hij pastinaak zal proberen promoten met marketingspecialist Dieter Van Esch. 00:08:39 Ze lanceren een campagne op Facebook ter waarde van 550 euro. Dit is een klein bedrag, maar stelt Facebook uiteindelijk wel in staat om jaarlijks miljarden winst te maken. Tim geeft uitleg over advertenties. 00:09:40 Tim polst naar de pastinaakverkoop in Eeklo. Hij legt de link met data en downloadt de data die Facebook van hem bijhoudt. Hij geeft uitleg over GDPR. Hij neemt contact op met een jurist omdat hij niet al zijn gegevens te pakken krijgt. 00:13:40 De Gegevensbeschermingsautoriteit, voorheen de Privacycommissie, zal Tim bijstaan in zijn strijd tegen Facebook. 00:17:00 Zou Facebook ons afluisteren? Mensen doen hun verhaal. Twee specialisten in databescherming werken mee aan een experiment rond afluisteren. 00:22:20 Tim legt uit hoe Facebook bouwt aan je profielschets, welke gegevens het bijhoudt en hoe. 00:26:45 Michal Kosinski is onderzoeker aan de universiteit van Stanford en heeft een tool ontwikkeld die het gedrag van mensen kan analyseren op basis van Facebooklikes. 00:29:39 Facebook heeft de technologie om likes te analyseren afgesloten wegens te gevaarlijk. Cambridge Analytica heeft deze soort technologie misbruikt voor strategische communicatie bij verkiezingscampagnes. Klokkenluider Christopher Wylie geeft uitleg. 00:34:00 Ook in België wordt Facebook gebruikt als wapen in de oorlog om de geesten. Politieke partijen maken er lustig gebruik van om zieltjes te winnen voor hun standpunten. Tim laat zijn geslacht, leeftijd en politieke voorkeur voorspellen op basis van zijn likes. 00:38:39 Tim praat verder met Michal. Hij duidt de gevaren van wat we kunnen voorspellen aan de hand van data. De oorlog om privacy hebben we volgens hem al verloren. Je kan bijvoorbeeld iemands seksuele voorkeur zomaar achterhalen door diens taalgebruik in e-mails. 00:41:55 Marleen Stikker is een echte internetpionier. In de jaren 1990 stond ze aan de wieg van 'De Digitale Stad'. In 2019 is ze directeur van WAAG, een onderzoeksinstituut voor kunst, technologie en samenleving. Al heel vroeg werd ze geconfronteerd met de gevaren van het blootstellen van gegevens. Ze toont een bericht dat Mark Zuckerberg ooit verstuurde waarin hij stelt dat mensen dom genoeg zijn om gegevens met hem te delen.

21-01-2019
VRT

Nieuwe feiten: wat houdt Facebook bij van mij?

In 'Nieuwe feiten' gaat Lieven Vandenhaute iedere weekdag op zoek naar nieuws dat verbijstert, verbaast of verwondert. Welke informatie houdt Facebook over ons bij? Max Vrijens van de webredactie van Radio 1 vroeg zijn gegevens op en staat versteld van wat hij allemaal te lezen krijgt. Jeroen Baert is computerwetenschapper aan de KU Leuven. Hij geeft uitleg over veiligheid online.

30-11-2018
VRT

Terzake: de databank van Facebook

Terzake bezoekt ‘de cloud’: een gebouw in Zweden waar de servers van Facebook staan. In deze databank worden gegevens opgeslagen van meer dan 300 miljoen Europese gebruikers. Niall McEntegart van Facebook leidt Tim Verheyden rond. Elke byte van likes, foto’s en berichtjes wordt er bijgehouden. De Gentse Emily De Clercq werkt mee aan het plannen van de servers. McEntegart spreekt ook over de strikte regels die Facebook hanteert rond privacy.

23-06-2017
VRT

Universiteit van Vlaanderen: waarom kent Facebook je beter dan je moeder?

Inspirerende professoren en universitair docenten delen in colleges van vijftien minuten de spannendste inzichten uit hun vakgebied. In elke aflevering laten ze je kennismaken met de wetenschap achter boeiende vragen. In dit fragment legt professor Ruben Verborgh uit waarom Facebook je beter kent dan je moeder. Ja, jouw moeder kent je door en door... op welke feestjes je rondhangt op vrijdagavond, de saus die jij de laatste jaren verkiest bij je frietjes, de foute muziek die je beluistert op de trein, de neuscorrectie waar jij al zolang over tobt... Knik jij nu heftig van nee? En wat als we ‘moeder’ vervangen door ‘Facebook’? Is het erg dat Facebook zoveel over jou weet? Welcome to the world of big data.

15-01-2019
VRT

Facebook verkoopt informatie van gebruikers aan adverteerders

Adverteerders betalen Facebook om hun product aan de juiste mensen te laten zien. Die advertenties verschijnen dan op de rechterkant van de startpagina van Facebook. Facebook verkoopt namelijk de informatie over hun gebruikers die aangeeft wat ze leuk vinden. Naast de VS gaat men dit nu ook doen in Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië. Toelichting door Pieterjan Van Leemputten, woordvoerder van Data News. Twitter en Facebook beschikken over heel wat data van de gebruikers en daardoor kunnen ze naar bedrijven stappen om hen te helpen met gerichte advertenties. Ook televisiezenders zijn geïnteresseerd in deze praktijken op Facebook en Twitter, om bijvoorbeeld te weten wat men van bepaalde televisieprogramma's vindt.

07-10-2013
VRT

Journaal: advertenties op Facebook en onze privacy

De beursintroductie betekent voor Facebook dat het nog meer inkomsten zal moeten vinden uit advertenties. Deze advertenties worden heel gericht geplaatst. Sophie Verhalle van communicatiebureau Talking Heads toont hoe een gepersonaliseerde advertentie via Facebook wordt aangemaakt. Uitleg over het gebruik van privé-informatie op Facebook door adverteerders en over het selecteren van advertenties op Facebook. Facebook heeft er alle belang bij om op vlak van privacy zo transparant mogelijk te zijn.

18-05-2012
VRT

Deze video toevoegen aan



Of maak een nieuwe collectie aan



Toevoegen
0

Uitgeklaard: het alwetende Facebook


Charlotte De Strooper's picture
Charlotte De Strooper

Deze collectie werd aangemaakt voor de KLAAR-afleveringen ‘Wat is het algoritme?’ en ‘Facebook-voodoo’. Het beeld- en geluidsmateriaal uit deze collectie kan gebruikt worden in de eerste en tweede graad van het secundair onderwijs.

Deze collectie sluit aan bij 'Uitgeklaard: 15 jaar Facebook' waarin er dieper wordt ingegaan op de evolutie van Facebook en op de manier waarop het ons...

Toon meer

Onderwijsniveau

Vakken

Laatst gewijzigd

23-01-2019