Skip to main content

Uitgeklaard: democratie

Welkom op het Archief voor Onderwijs

Een schat aan audio en video in de klas

Benieuwd naar meer? Neem je lerarenkaart of stamboeknummer bij de hand en registreer nu gratis.

Registeer nu gratis

Reeds een account? Meld je dan hier aan.

Het wachtwoordveld is hoofdlettergevoelig.
SLUIT   X
https://onderwijs.hetarchief.be/collecties/1799031

KLAAR: een democratie, wat is dat?

"We leven toch in een democratie." Gebruik jij die uitdrukking ook wel eens als er een beslissing is genomen waarbij er niet naar je mening is gevraagd? Maar wat is een democratie? Aan welke voorwaarden moet de organisatie van een samenleving voldoen om een democratie te zijn? Yousri vraagt het aan politiek journalist Ivan De Vadder. Meer weten? [Bekijk als leerkracht de bijbehorende collectie.](https://onderwijs.hetarchief.be/collecties/1799031)

26-09-2018
VRT

De eeuw van Pericles: het politieke leven

00:00:00 Luchtopnamen Athene. 00:01:15 Bas-reliëfs Peloponnesische oorlog. 00:02:33 Luchtopname Piraeus. 00:03:50 Archeologische site Thoricus, zilvermijn in het Lauriumgebergte, interview met professor Herman Mussche. 00:07:24 Luchtopname Salamis. 00:08:00 Akropolis. 00:08:15 Archeologische site op Delos, oude stad met gebouw Delisch-Attische Zeebond. 00:11:05 Luchtopname Piraeus. 00:14:20 Luchtopname vlakte van Marathon. 00:15:52 Archeologische site van Korinthe. 00:20:00 Archeologische site op Areopagusheuvel waar rechtspraak gehouden wordt, democratie. 00:23:00 Agora met tholos waar raadsleden bijeenkomen. 00:26:00 Akropolis. 00:26:18 Borstbeeld Perikles.

17-03-1987
VRT

Journaal: persvrijheid in België

De Vlaamse Vereniging van Journalisten is verontwaardigd over de gang van zaken tijdens de persconferentie van premier Charles Michel en de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. De journalisten mochten geen vragen stellen en toen reporters van de RTBF dat wel deden, werden ze door medewerkers van de premier geïntimideerd. Archiefbeelden van het incident. Interview met Pol Deltour, nationaal secretaris van de Vlaamse Vereniging van Journalisten.

12-10-2015
VRT

Journaal: tienduizend Italianen vragen meer persvrijheid

Tienduizend Italianen vragen meer persvrijheid. Een betoger toont een krantenartikel van de krant Berlusconi's waarin hij de stopzetting eist van een populair nieuwsprogramma op de openbare omroep. Een fanfare en een mensenmassa met ballonnen begeeft zich op straat. Enkele betogers komen aan het woord. Een massa perslui zwaait met vlaggen en borden. Een groepje scandeert: 'Wij zijn allemaal schurken.' Een man met een doek voor zijn mond en bord op zijn hoofd komt in beeld. Antonio Di Pietro, ex-rechter en nu oppositieleider zegt dat de premier telkens een nieuwe wet uitvindt. Andre Vermeulen geeft uitleg. Roberto Natale, de voorzitter van de Italiaanse journalistenbond, heeft het over Berlusconi's trucs. Fragment uit de toespraak van Roberto Saviano, een anti-maffiaschrijver.

03-10-2009
VRT

Hannah kiest: waarom je beter geen kater hebt op verkiezingsdag

Stemmen. Blurgh. Vroeg opstaan op een zondagochtend om te gaan stemmen, het klinkt niet bepaald als een feestje in je oren. Zeker niet als je de dag ervoor met je vrienden bent gaan feesten, en misschien zelfs met een heuse kater wakker wordt. Helaas, toch moet het! Maar waaróm? Waarom zijn verkiezingen nu eigenlijk zo belangrijk? Dat legt politiek beest Hannah Eeckhout je in deze aflevering uit. Want jawel, verkiezingen hebben wel degelijk invloed op jou! Misschien vind jij dat het skatepark in je dorp dringend aan vernieuwing toe is, of misschien krijgt het jeugdhuis volgens jou te weinig subsidies en kansen om te groeien. Wel, daar kan jij gewoon verandering in brengen! Hoe zot is dat?! Jij hebt je eigen toekomst dus volledig in handen; je hebt als het ware de macht om te beslissen wat er in jouw gemeente allemaal moet gebeuren. Maar dan moet je natuurlijk wel weten welke partij (ongeveer) hetzelfde denkt als jij. Om dat te weten, moet je het partijprogramma van die partij kennen. Alles overlopen in jouw gemeente is dus de boodschap, en dan stemmen op de partij die het best overeenkomt met jouw mening!

08-10-2018
VRT

Journaal: 70 jaar algemeen stemrecht

Viering van zeventig jaar algemeen stemrecht. Evolutie van het stemrecht ter herdenking van de slachtoffers voor het algemeen stemrecht. Archiefbeelden van de Eerste Wereldoorlog, de strijd voor het algemeen enkelvoudig stemrecht, en fascistische betogers in 1936. Archiefbeelden van recente stemverrichtingen parlement.

16-11-1989
VRT

#BEL10: stemplicht vanaf 16 jaar?

In '#BEL10' wordt er gedebatteerd over de mogelijkheid om de stemplicht te verlagen naar zestien jaar. Adel Mouchalleh, lid van de Groep van Tien, licht het idee toe. Volgens hem is het belangrijk om jongeren te betrekken bij de politiek. Enkele jongerenvoorzitters van politieke partijen reageren. Céline Van Den Abeele van Jong Groen, is het met Adel Mouchalleh eens en vindt dat jongeren een stem moeten krijgen. Tomas Roggeman van Jong N-VA denkt dat jongeren op 16 jaar daar nog niet mee bezig zijn. Aaron Ooms van de Jongsocialisten is dan weer wel voor het idee te vinden.

22-09-2016
VRT

#BEL10: de Belgische democratie

Hoe werkt onze democratie? Bert Rymen, journalist, vertelt over ons politiek systeem met de verkiezingen als democratisch hoogtepunt, en de eventuele invoer van een referendum. Hij vertelt ook over andere vormen van burgerparticipatiemodellen.

16-06-2015
VRT

Journaal: protest tegen Brexit

In Londen stappen honderdduizenden mensen mee in een betoging tegen de Brexit. Ze vragen een nieuw referendum over de uitstap van Groot-Brittannië uit de Europese Unie. Er wordt een luchtbeeld getoond van de betoging. Een jongetje scandeert: 'Brexit is rottig'. Enkele Britten die meelopen in de optocht worden geïnterviewd. Een karikatuur van Brits premier Theresa May komt voorbij. Ivan Ollevier vertelt vanuit Londen over de grote betoging. Er is ook een online petitie die al meer dan vier miljoen handtekeningen heeft verzameld. Hij twijfelt of er een nieuw referendum zal komen. Ook in ons land is er grote bezorgdheid over de Brexit. Roger George, de zaakvoerder van de Britse supermarkt 'Stonemanor', noemt het een ramp en vreest voor de toekomst als er geen goede afspraken gemaakt worden. Hij toont lege rekken in zijn winkel. Verder vertelt hij dat het onzekere tijden zijn en dat hij niet veel informatie krijgt.

23-03-2019
VRT

De Afspraak: Ostbelgien Model

Een wereldprimeur in de Duitstalige gemeenschap in België: zij wordt de eerste regio ter wereld met permanente inspraak door gelote burgers. Schrijver David Van Reybrouck, die meewerkte aan dit Ostbelgien Model, is te gast in ‘De Afspraak’. 00:00:46 Het parlement keurde het model unaniem goed. Van Reybrouck geeft uitleg bij het parlement van de Duitstalige gemeenschap en waarom dit de ideale plek is om met deze nieuwe permanente democratie aan de slag te gaan. Ook elders in Europa wordt het raadplegen van burgers meer en meer gedaan. 00:02:46 Van Reybrouck legt uit hoe het model werkt. Ze baseerden zich op processen uit Gdańsk. Burgers beslissen welke onderwerpen meer aandacht moeten krijgen. 00:05:57 Politicologe Karen Celis gelooft dat ook wij hiermee moeten experimenteren omdat de kloof tussen de burger en de politiek ernstig groot is. Het is belangrijk dat er bij zo een model wel nog een link is met de politieke instellingen. De terugkoppeling naar de burger na de beslissing is ook nodig. 00:07:47 Bij dit model kunnen burgers een advies geven, maar geen bindende beslissing nemen, die wordt uiteindelijk door de politieke instelling genomen. Maar de politiekers moeten uitgebreid verklaren waarom ze wel of niet iets met het advies gedaan hebben. 00:09:30 Van Reybrouck duidt op het belang van loting, dat is de meest faire manier om iedereen te betrekken. Pieter De Crem denkt dat verkiezingen de meest evidente manier zijn om deel te nemen aan democratie, de burger kan beslissen via zijn stem. Hij vindt het Ostbelgien Model een getrapt systeem. 00:12:56 Van Reybrouck wijst erop dat verkiezingen essentieel blijven, waardoor het een parallel systeem wordt. Het Ostbelgien Model is een dialoog tussen burgers en verkozen politici, om tot oplossingen te komen bij onderwerpen die in partijpolitiek soms zeer moeilijk liggen. 00:15:38 Steeds meer steden en gemeenten zijn geïnteresseerd in dit model, waarvan een grote variatie mogelijk is. Van Reybrouck pleit voor een open blik.

26-02-2019
VRT

Iedereen beroemd: mogelijkheden van burgerparticipatie

Waar zijn wetenschappers allemaal mee bezig? En heeft dat wetenschappelijk onderzoek wel zin? In de rubriek 'Poepsimpel' krijgen jonge wetenschappers de kans om heel eenvoudig uit te leggen wat ze precies doen. In deze aflevering vertelt Jurgen Goossens over zijn onderzoek naar de staatsrechtelijke grenzen en mogelijkheden van burgerparticipatie. Hij vergelijkt de werking van de samenleving met die van een gezin. Politici vertegenwoordigen burgers zoals ouders hun minderjarige kinderen vertegenwoordigen. In beide gevallen worden er ook regels opgelegd aan die burgers of kinderen. Goossens wijst op het gebrek aan burgerparticipatie in België en maakt daarbij de vergelijking met een disfunctioneel gezin. Verder zet hij de gevolgen van zo’n gebrek aan participatie uiteen en waarschuwt hij voor bindende referenda en het creëren van een participatie-elite. Met zijn onderzoek wil hij het belang van inspraak aantonen.

10-04-2018
VRT

Pano: burgerpolitiek

Pano is een duidingsmagazine met indringende reportages over de grote thema's van deze tijd. Een gedreven team van reporters diept de beste nieuwsverhalen uit en zoekt het antwoord op actuele vragen. "Politiek is te belangrijk om aan politici over te laten. We doen het vanaf nu gewoon zélf", dat dacht Peter Macfadyen, samen met enkele vrienden in 2011, na het zoveelste botte antwoord van het stadsbestuur over een beleidsvraag. Voor de lokale verkiezingen in Frome, een provinciestadje in Zuidwest-Engeland, dienden ze een burgerlijst in. Ze veroverden de absolute meerderheid. Vier jaar later kreeg de burgerlijst van Peter Macfadyen àlle zetels van de gemeenteraad in handen. Pano trok naar Frome én naar Kopenhagen. In de Deense hoofdstad heeft Alternativet, eveneens tot consternatie van de traditionele partijen, in 2015 tien zetels in het parlement veroverd. Alternativet is de nieuwe beweging van gewezen minister van Cultuur Uffe Elbaek, die haar partijprogramma heeft gecrowdsourcet. Iedereen die wil kan doorlopend zijn of haar ideeën kwijt en een bijdrage leveren aan het programma. Ook in Antwerpen en Gent zijn mensen bezig met burgerparticipatie. Maar eerst de Franse presidentsverkiezingen, ook daar lijken de traditionele politici van aan de zijlijn te moeten toekijken. Breken er nieuwe tijden aan? Een reportage van Wim Van den Eynde. 00:00:04 Inleiding en begingeneriek. 00:01:24 Bijeenkomst van een burgerraad in Antwerpen om dossiers van de gemeenteraad te bestuderen. Thomas Goorden, lid van de burgerraad, vertelt dat de raad de beslissingen bestudeert die genomen worden op gemeentelijk niveau. Ze bekijken de dossiers voordat de beslissing zelf wordt genomen. Ze sturen hun opmerkingen en vragen naar het stadsbestuur, in de hoop zo invloed uit te oefenen op het beleid. 00:02:40 In een Antwerps café geven enkele gasten hun mening over politiek. 00:03:25 Het internationaal onderzoek van het marktonderzoeksbureau GfK meet regelmatig het vertrouwen van burgers uit 27 landen in verschillende beroepscategorieën. Sara Geysen, onderzoeker bij GfK vertelt dat brandweermannen het meeste vertrouwen genieten, daarna de beroepen in de medische sector. Politici scoren het slechtst. België doet het blijkbaar nog een pak slechter dan het gemiddelde. 00:05:10 Politici reageren op de resultaten van het GfK-onderzoek. Kris Peeters, minister van Werk, reageert droog. Volgens sp.a-politicus Bruno Tobback is de lage score te wijten aan het democratisch systeem. Volgens Bart Tommelein, Vlaams viceminister-president, ligt het aan het feit dat politici zich altijd moeten verantwoorden. Jan Peumans, voorzitter van het Vlaams parlement, denkt dat het te maken heeft met een gebrek aan kennis. Sp.a-politicus Monica De Coninck legt de schuld bij de media. De media focust te veel op problemen. Volgens Groen!-politicus Kristof Calvo ligt de oorzaak van de lage score bij de politici zelf en ons politieke systeem. 00:07:28 Wim Van Den Eynde is onderweg naar Frome, in het Verenigd koninkrijk. Hij woont de inhuldiging van het nieuwe stadhuis in Frome bij. Van Den Eynde interviewt burgemeester Toby Eliot. Hij wil de manier waarop democratie werkt veranderen. 00:08:47 Peter Macfadyen, de ex-burgemeester Frome, heeft het ingeslapen bestuur zes jaar geleden wakkergeschud door een burgerbeweging op te richten. Bij de verkiezingen dienden ze een burgerlijst in en veroverden de absolute meerderheid. 00:10:43 Ondernemer Gavin Eddy vertelt dat het nieuwe bestuur de zaken volledig anders aanpakte. 00:11:29 Macfadyen vertelt dat ze zijn begonnen met de belastingen te verhogen, met 23%. De mensen begrepen dat, want om hun plannen te verwezenlijken was er geld nodig. 00:12:00 Bijeenkomst van de gemeenteraad en gewone burgers, waar iedereen aan het woord mag komen. Een burger vraagt om meer inspanningen te doen om het vuilnis van de straat te houden. 00:13:07 De hal Cheese and Grain, is omgebouwd tot een multifunctioneel centrum, waar ook de Foo Fighters hebben opgetreden. Wat verder werd een bouwvallige kerk omgebouwd tot een ontmoetingsplaats voor gezinnen. 00:13:40 Johannes Müller, de zaakvoerder van Edventure, vertelt dat hij een plek zocht voor zijn nieuwe school. Hij is nu in Frome beland. In zijn school ontwikkelen studenten ideeën voor nieuwe bedrijfjes met een sociale inslag. 00:14:56 Cara Naden, een medewerkster van Edventure, toont de share shop, een plaats waar mensen allerlei objecten kunnen ontlenen. Het is een bibliotheek waar je dingen leent. Delen is belangrijk. Cara vertelt over The Community Fridge. Zo vermijd je dat voedsel wordt weggegooid en komt het bij de mensen terecht. 00:16:20 Gavin Eddy heeft een fortuin gemaakt als zakenbankier op Wall Street en in Londen. Hij bouwde een bedrijvencentrum voor jonge start-ups in Frome. Eddy toont zijn co-workingruimte. 00:17:42 Gavin vertelt over de oprichting van een zondagsmarkt in Frome. Bryony, een lokale brouwer, zegt dat hun product dankzij de markt bij een groter publiek geraakt. Gavin zegt dat het nu de grootste straatmarkt van het land is. Hij heeft zijn succes te danken aan het nieuwe stadsbestuur. Ze hebben in één kordate beweging komaf gemaakt met de politiek. 00:20:38 Van Den Eynde bezoekt Kopenhagen, waar hij Uffe Elbaek interviewt. Hij richtte in 2014 met vakbondsvrouw Josephine Fock een nieuwe partij, Alternativet, op. De burgers bepalen mee het programma en de voorstellen van de partij. 00:22:14 Josephine Fock zegt dat de betrokkenheid van de burgers heel belangrijk is. 00:22:37 Burgers komen bijeen in politieke laboratoria om mee de voorstellen te bepalen van Alternativet. Ook een moslima doet mee omdat de huidige politiek haar enorm frustreert. Ze voelt zich een burger die inspraak heeft in de politiek. Een man vertelt dat ze bespraken hoe ze kunnen vermijden dat kleine winkels de plaats ruimen voor ketens. 00:24:40 Alles is bespreekbaar, zolang het voldoet aan zes kernwaarden: duurzaamheid, transparantie, bescheidenheid, moed, generositeit en humor. Elbaek vertelt over de zelfingenomenheid van politici. 00:25:04 De partij heeft een fractie met tien parlementsleden. Fock vertelt dat ze proberen de cultuur in het parlement te veranderen door zelf dingen voor te stellen in plaats van de andere voorstellen af te breken. Als een tegenstander een goed idee heeft, steunen ze het. De voorstellen en politieke strategie op het partijbureau worden live gestreamd via Facebook. 00:27:35 In Frome benadrukt Macfadyen het belang van directe inspraak van de burgers. Kinderen vanaf tien jaar mogen stemmen over wat ze moeten financieren. 00:29:05 Macfayden hoopt dat de humor in de groep een tegengewicht is tegen macht en persoonlijke ambitie. 00:30:10 Vastgoedmakelaar Jon Haines vertelt over de vastgoedprijzen die steil de hoogte ingaan in Frome. 00:31:15 Burgerbijeenkomst in Gent. Sarah Van Liefferinge, één van de trekkers van die burgerbijeenkomst, vertelt over de beweegredenen. 00:31:56 Michel Bauwens, voorzitter van de P2P Foundation, spoort de bestaande initiatieven op en coördineert ze in opdracht van de stad Gent. Hij zegt dat er elke dag iets aan de gang is in Gent. Er is een vertienvoudiging van het aantal burgerinitiatieven over de laatste tien jaar. Volgens Bauwens hebben we een staatsvorm die al dertig jaar meer voor de markt werkt dan voor de burger en een aantal zaken niet meer doet. 00:34:06 In Antwerpen wil Thomas Goorden met zijn burgerraad naar de kiezer.

03-05-2017
VRT

Terzake: politiek niet zo populair in Vlaanderen

Dit fragment uit Terzake gaat over het feit dat de politiek de Vlaming niet echt bezig houdt. Slechts een derde van de Vlaamse bevolking volgt de politiek. Dat blijkt uit peilingen over wie er in de Vlaamse en Federale regering zit. Stefaan Walgrave, politicoloog van de Universiteit Antwerpen, beoordeelt het onderzoek. Walgrave vindt het niet erg dat slechts een kwart van de bevolking weet wie er bestuurt. Ze weten wel ongeveer wie mee regeert. De politieke kennis in West-Europa valt over het algemeen nogal mee. We hoeven ons dus geen zorgen te maken, volgens Walgrave. Bijna een vijfde van de ondervraagden denkt dat de sp.a in Vlaanderen mee regeert. N-VA is op beide niveaus als meerderheidspartij gekend.

07-10-2016
VRT

Terzake: democratie via het internet

Hoe transparant moeten politici zijn over hun doen en laten? Hoe goed luisteren politici naar de burgers die hen verkozen hebben en hoe haal je de band tussen burgers en politieke vertegenwoordigers weer aan? In Nederland (GeenPeil) en Italië (de Vijfsterrenbeweging) menen sommige partijen de oplossing gevonden te hebben: het internet, ook wel de internet- of digitale democratie genoemd. Politici Vincent Van Quickenborne, Meryame Kitir, Kristof Calvo en Peter De Roover worden volgende vragen gesteld: bent u voor of tegen burgerparticipatie in de politiek? Partijprogramma laten bepalen door online input? Kieslijsten samenstellen via online input? Internet en democratie: vriend of vijand? Een aantal politicologen komen aan het woord over de vragen.

16-02-2017
VRT

Deze video toevoegen aan



Of maak een nieuwe collectie aan



Toevoegen
0

Uitgeklaard: democratie


Caroline Van Sumere1's picture
Caroline Van Sumere1

Deze collectie werd aangemaakt voor de KLAAR-aflevering 'Een democratie, wat is dat?'. Het beeld- en geluidsmateriaal uit deze collectie kan gebruikt worden in de eerste en tweede graad van het secundair onderwijs.


KLAAR: een democratie, wat is dat?

FRAGMENT 1

"We leven toch in een democratie." Gebruik jij die uitdrukking ook wel eens als er een beslissing is genomen waarbij er niet naar je mening is gevraagd?

Maar wat is een democratie? Aan welke voorwaarden moet de organisatie...

Toon meer

Onderwijsniveau

Vakken

Laatst gewijzigd

29-10-2019