Skip to main content

Uitgeklaard: armoede

Welkom op het Archief voor Onderwijs

Een schat aan audio en video in de klas

Benieuwd naar meer? Neem je lerarenkaart of stamboeknummer bij de hand en registreer nu gratis.

Registeer nu gratis

Reeds een account? Meld je dan hier aan.

Het wachtwoordveld is hoofdlettergevoelig.
SLUIT   X
https://onderwijs.hetarchief.be/collecties/1211371

KLAAR: armoede

In Vlaanderen leeft 1 op de 5 jongeren in een gezin dat niet genoeg geld heeft om rond te komen. Maar arm zijn is meer dan niet genoeg geld hebben. Yousri Mekroum praat erover met VRT NWS expert Marc Van de Looverbosch. Meer weten? [Bekijk als leerkracht de bijbehorende collectie](https://onderwijs.hetarchief.be/collecties/1211371).

17-01-2018
VRT

Koppen: armoede op school

Deze reportage uit 'Koppen' gaat over armoede op school. Kinderen die niet mee op uitstap mogen, kinderen met lege brooddozen of lege boekentassen. Een op de tien kinderen in Vlaanderen leeft in armoede. Maar op het Koninklijk Orthopedagogisch Centrum Antwerpen (KOCA), een school voor doven- en gehoorgestoorden, kinderen met autisme, leer- of gedragsmoeilijkheden, is het nog erger. Een kwart van de 760 leerlingen komt uit een gezin dat in armoede leeft. Beelden van kinderen van het KOCA, Koninklijk Orthopedagogisch Centrum Antwerpen, op de speelplaats. Brent, die autisme heeft, geeft een rondleiding in de school. Met pilletjes gaat het beter, zegt hij zelf. Beelden van een les houtbewerking. Jos Marien, directeur van het KOCA, vertelt dat één op vier van zijn leerlingen in armoede leeft in de stad Antwerpen. Veel kinderen komt uit sociaal kwetsbare groepen, ook kinderen met doven- en gedragsproblemen. Kinderen komen met een lege brooddoos naar school, hebben geen werkkleding, hebben onbetaalde rekeningen. De voorbije 5 jaar telt 140.000 euro aan onbetaalde facturen. Uitleg over de onbetaalde rekeningen van het internaat. Kinderen wonen hier in leefgroepen. De directeur praat over de wettelijke verplichting om een incassobureau in te schakelen. Beelden van de maandelijkse vergadering van het sociaal fonds. De school betaalt onder andere de verzekering van cochleaire implantaten. Beelden van het overleg tussen de leden van het sociaal fonds, over de financiële tussenkomst voor medicatie en doktersbezoeken. Ingrid Waelburgs, ervaringsdeskundige armoede, getuigt. Zij geeft uitleg aan leraren en begeleiders over de mechanismen van armoede. Beelden van Ingrid bij het sorteren van kleding in het kledingwinkeltje. Gymles voor slechthorenden. Uitleg over de moeilijke contacten met ouders. Zij zijn beschaamd om in armoede te leven. Beelden van de samenkomst van de oudergroep, opgericht door de school voor alleenstaande moeders. Nathascha De Buyser getuigt over het nut van de oudergroep. Muziekles voor slechthorenden. Alle kinderen hebben recht op hetzelfde, dat is onze basisregel, stelt de school.

30-09-2015
VRT

Panorama: arm Vlaanderen

Een op de tien Vlaamse kinderen en jongeren groeien op in armoede. 'Panorama' toont de werkelijkheid achter die cijfers. In 'Panorama' vertellen vijf arme gezinnen met kinderen hoe ze creatief zijn met weinig middelen, blij zijn met wat ze krijgen, maar ook dromen van wat niet kan: op reis gaan, lid worden van een voetbalclub, een eigen kamer of een computer. Ouders vertellen hoe ze worstelen met schaamte en schuldgevoelens en hoe ze hopen dat hun kinderen het beter zullen hebben. 00:01:36 Buitenbeeld van de sociale woonblokken in Aalst. Els, moeder van drie kinderen, is aan het koken. Haar kinderen spelen in de slaapkamer. Zoontje Jason vertelt dat hij er niet graag woont omdat er vocht en schimmel is. Dochter Naomi toont waar er overal vocht is. Het gezin is aan het eten. Els vertelt dat de woonmaatschappij haar heeft aangeraden om alles te behandelen met bleekwater en het dan te verfen. Maar dat hielp niet. Jason zit in de badkamer. Els vertelt wat er allemaal stuk is. Naomi vertelt dat het er vaak koud is omdat de wind door de ramen waait. Jason zegt dat er nooit vriendjes komen spelen. De moeder vertelt dat ze, gezien de slechte staat van het appartement, niemand durft binnen laten. Ze zouden graag aan de zee gaan wonen. 00:06:13 Appartement in Gent. Marisabel, moeder van drie kinderen, stelt zichzelf voor. Ze heeft altijd gewerkt in de horeca, de verkoop en in een rusthuis. Zoontje Raulin speelt met een bal in de slaapkamer en zegt dat hij graag voetballer wil worden. Hij vertelt wat hij leuk en niet leuk vindt aan het appartement. Marisabel vertelt dat ze al tien jaar ingeschreven is voor een sociale woning. Haar kinderen spelen voor het appartement. Marisabel zegt dat er geen conciërge meer is en het dus niet meer proper is. Haar zoontje herstelt zijn fiets. Raulin zou graag een ander huis, een andere slaapkamer en een hond hebben. 00:12:06 Klein-Willebroek. Jessica, moeder van twee kinderen, wast haar kind in de keuken. Jessica vertelt over haar twee kinderen. Als alleenstaande krijgt ze 1062 euro en een heel klein beetje kindergeld. Ze betaalt 500 euro huishuur. Ze zoekt al enkele maanden naar werk. Ze vertelt hoe moeilijk het is haar leven in evenwicht te krijgen. Ze is ook sterk vermagerd omdat ze eerst eten voor haar kinderen wil hebben. 00:16:27 Leuven. Twee kinderen spelen kaart. De kinderen vertellen dat ze niet echt arm zijn. Rudi, vader van de twee kinderen, is aan het koken. Hij vertelt dat hij ongeveer 1100 euro werkloosheidsvergoeding krijgt en 140 euro per week leefgeld. Rudi vertelt dat hij van huis uit niets meegekregen heeft: geen geld en geen kennis. Zijn zoontje vertelt dat er op zijn school veel rijke kinderen zitten. Rudi vertelt dat zijn zoon, Mika, zich schaamt omdat ze minder hebben dan anderen. Mika speelt met een flipperkast. Hij heeft schrik dat er een moment komt dat er geen geld meer is en ze op straat moeten gaan wonen. 00:23:55 Geel. Akira is elf jaar en vertelt over haar gezinssituatie. Ze speelt met haar poppenhuisje. Vanessa, moeder van drie kinderen, zit met haar kinderen in de woonkamer. Akira voelt zich soms arm als ze in een winkel zijn en niet alles krijgt. Vanessa knipt het haar van haar zoontje. Vanessa vertelt dat ze altijd in armoede heeft geleefd. Dochter wandelt samen met haar papa op straat. Hij verdient zo een 1300 à 1400 euro. Steve vertelt dat je ook arm kan zijn als je werkt. Het komt voor een deel ook door de schulden die je zelf maakt. Steve is in de problemen gekomen door een lening bij Citibank. Steve en Akira gaan brood halen bij de broodbedeling. Ze zitten in schuldbemiddeling en krijgen 170 euro per week. Vanessa vertelt dat ze positief in het leven blijft staan. Steve vertelt dat hij denkt dat zijn kinderen minder kansen hebben om bijvoorbeeld te kunnen studeren. Vanessa vertelt dat ze weigert om aan de school vermindering te vragen voor de schoolrekening. Ze is bang dat ze als ouders anders gaan behandeld worden en dat de kinderen door leerkrachten anders gaan behandeld worden. 00:30:46 Rudi vertelt dat het moeilijk zal zijn om Mika te laten studeren. 00:32:49 De kinderen van Marisabel laten foto's zien die op school gemaakt zijn. Ze vertelt dat ze gaat poetsen met dienstencheques. 00:34:24 Jason speelt met zijn broertje. Hij vertelt dat hij geen mooie kleren heeft en dat kinderen hem soms pesten. Mika moet soms botjes aandoen van zijn zus en vindt dat niet plezant want ze lachen hem dan uit. Akira zit in haar kamer, ze heeft haar communiekleedje aan dat betaald kon worden met het geld dat ze verdiende met Driekoningen. Akira showt haar kleedje aan haar familie. 00:36:57 Els zit in een bushokje. Ze vertelt dat ze niet vaak buiten komt. Els wandelt door de straat. Ze schuift aan voor de voedselbedeling en zegt dat ze zich nog altijd heel beschaamd voelt. Jessica haalt een voedselpakket op bij Moeders voor Moeders. Ze vertelt wat ze daar allemaal krijgt. 00:41:17 Jason vertelt over wat hij doet tijdens de vakantie. Els zegt dat ze tijdens de vakanties wel eens gaan wandelen in het park. Jason zou graag bij een voetbalcub willen zijn. Raulin zit in voetbaltenue op de grond. Marisabel kan het lidgeld voor een club niet betalen. Mika in de jiu-jitsules. Zijn vader zegt dat ze wel zo veel mogelijk moeten zoeken naar gratis activiteiten. Mika vindt de eerste schooldag niet leuk want hij kan niets vertellen over leuke reizen. Hij wil graag naar Spanje. 00:46:15 De moeder van Akira droomt dat haar kinderen hun school kunnen afmaken. Jessica wil dat haar kinderen gelukkig worden. Marisabel hoopt ooit uit de armoede te geraken. Els wil het beter voor haar kinderen want zij moeten nog beginnen aan hun leven. Rudi hoopt dat zijn kinderen het anders gaan aanpakken en dat de vicieuze cirkel doorbroken wordt.

20-06-2013
VRT

Het voordeel van de twijfel: sociale rechtvaardigheid

Achtdelige filosofische reeks van filosoof Stefaan Van Brabandt en documentairemaker Bram van Splunteren. Welke inzichten reiken de grote filosofen uit de geschiedenis aan voor actuele en universele, persoonlijke en maatschappelijke vragen en problemen? Hoe kan filosofie onze kijk veranderen op sociale rechtvaardigheid? 00:00:00 Citaat van Mahatma Gandhi. Intro en begingeneriek. 00:01:55 Stefaan Van Brabandt praat over het boek 'Capital' van Thomas Piketty. 00:02:30 Peter Singer, filosoof, praat over een verhaal dat hij aan zijn studenten vertelt. Grafiek. Hij geeft uitleg over de mens als empathisch wezen. 00:04:20 Stefaan heeft het over Singer die armoedebestrijding steunt. Singer over de overheid en armoede. Ayn Rand geeft uitleg over egoïsme. Animatie. 00:06:25 Student Nikolaas De Jong heeft het over het ieder-voor-zichgedachtegoed van Rand. 00:08:15 Sven Pichal is te zien bij de kapper en in een kledingzaak. Stefaan praat over Sven die meedoet aan de armoedeweek. Sven heeft het over zijn beperkt budget. 00:09:05 Sven en Stefaan hebben het over rondkomen met 60 euro per week. Peter, een dakloze, praat over zijn armoede en toont de kleren die hij kocht voor twee euro. 00:10:35 Sven over zijn eerste dag, over zuinig autorijden en inkopen. Hij kijkt zijn rekeningen na en stelt vast dat hij zijn budget overschrijdt. 00:13:20 Sven Pichal, radiomaker, praat over de voorbije tijdrovende week. Peter, de dakloze, heeft het over schaamte en familie. 00:15:40 Sven geeft uitleg over leeflonen en werkloosheidsuitkeringen. Martha Nussbaum deelt haar visie over overheid en armoedebestrijding. 00:17:50 Beelden van een manifestatie. Stefaan heeft het over armoede in België. Archiefbeelden van Ayn Rand. Stefaan praat over selectieve verontwaardiging en over hypocrisie. 00:19:05 Nikolaas praat over de contradictie tussen materialisme verwerpen en het zelf bezitten en over welvaart en individualisme. 00:20:20 The School of Life: Roman Krznaric, filosoof, praat over het empathisch vermogen van de mens en over het toenemende egoïsme. 00:22:00 Beelden van het kasteel van Paul Degrande, antiquair. Paul vertelt over hoe hij rijk werd dankzij de verkoop van antiek. 00:24:15 Roman Krznaric praat over empathie versus overlevingsdrang. Ingrid, een poetsvrouw, en Paul Degrande eten samen bij haar thuis en praten erover. 00:26:00 Roman Krznaric geeft uitleg over het gesprek tussen Ingrid en Paul. Paul en Ingrid stellen vragen aan elkaar. Paul praat over het gesprek met Ingrid. 00:28:20 Martha Nussbaum geeft uitleg over de overheid die mensen bijeen moet brengen op onder andere openbare domeinen, met beelden van het Millennium park in Chicago. 00:29:45 Roman Krznaric heeft het over praten en luisteren naar vreemden om een empathische samenleving op te bouwen. Gesprek met Peter, een dakloze. 00:30:35 Stefaan duidt de filosofie van John Rawls. Animatie. Stefaan praat over een rechtvaardige samenleving en een basisinkomen. 00:32:25 Philippe Van Parijs, filosoof en econoom, en Rutger Bregman, historicus, geven uitleg over het principe van het basisinkomen. 00:34:15 Roman Krznaric en Rutger geven uitleg over de noodzaak en het nut van een basisinkomen. Nikolaas praat over het slechte idee van herverdeling. 00:35:45 Martha Nussbaum geeft uitleg over een verdeling op basis van de mogelijkheden en gelijke kansen van en voor individuen. 00:37:00 Besluit van Stefaan over het concept van een rechtvaardige samenleving. Peter Singer sluit af met een conclusie over het doel van het leven.

10-02-2015
VRT

Arm & rijk: Delhi

Achtdelige reeks waarin Jan Leyers overal ter wereld op zoek gaat naar de impact van materiële welstand en de groeiende ongelijkheid op het leven van de mensen ter plekke. Hoe gaan ze om met armoede of rijkdom en wat is de invloed ervan op hun bestaan, op hun visie op het leven en op hun wereldbeeld? Dit is de zesde aflevering: Delhi. Delhi is de hoofdstad van India, berucht voor zijn verlammende kastensysteem en zijn massale armoede. Tegelijk is India een van de meest beloftevolle groeilanden en worden sommigen er exorbitant rijk. Jan Leyers wil achterhalen hoe inwoners van Delhi aan beide kanten van de kloof met die tegenstelling omgaan. 00:00:00 Intro, protest in sloppenwijk en begingeneriek. 00:01:08 Sfeerbeelden van Delhi. Arme families leven op straat. Beelden van kinderen die op straat met ballonnen rondlopen. Een jongetje werd aangereden, waardoor hij een misvormde voet heeft. 00:06:12 Beelden van een polowedstrijd. Het is de sport van de Indiase 'upper class'. Tijdens de wedstrijd leert Jan een gewezen polospeler en aristocraat kennen die hem in zijn huis uitnodigt en uitlegt wat het verschil is tussen de Indiase en de Westerse manier om naar armoede te kijken. In India heeft men een fatalistische kijk op armoede, want het is het lot. Schuldgevoelens hoeven dus niet. In een volgend leven kun je erop vooruit gaan. 00:13:00 Jan Leyers gaat naar de diamant- en goudwijk in Delhi, bij goudsmeden. Ook stopt hij bij de goudzevers: de mannen die goudrestjes proberen te filteren uit rioolwater van de goudwijk. Zij zeggen dat de politiek niet luistert naar de armen. 00:20:50 Leyers in een kledingzaak. Een koppel gaat overmorgen trouwen, dus wordt de outfit van de bruidegom gecontroleerd. 00:23:58 Beelden van het trouwfeest. Het begint in het huis van de bruidegom. Het avondfeest vindt plaats in een speciaal gebouwd houten paleisje. Gesprek met de nonkels die zeggen dat het feest 3,5 miljoen dollar kost. 00:30:09 Beelden van straatkinderen die bedelen. Beelden van Jan Leyers bij een opvangcentrum. Het centrum is bedoeld voor bevrijde kindslaven en is het levenswerk van Kailash Satyarthi. Archiefbeelden van de actie van Kailash. In totaal werden er al twee van zijn collega's vermoord. Kinderen krijgen ook les en leren een beroep. Hij beklaagt zich over de onverschilligheid van de Indiase rijken tegenover de ellende die hen omringt. 00:38:32 Beelden van trommelaars van Kathputli en van een wijk van paria's waar circusartiesten en muzikanten wonen. Rakesh speelt muziek op huwelijken en is een 'white tiger': een enkeling die het kastensysteem probeert te overwinnen en de top probeert te bereiken. 00:45:56 Jan Leyers vat zijn bezoek aan Delhi samen.

26-03-2014
VRT

Panorama: wil je mijn buddy zijn?

Armoede in eigen land blijft een hardnekkig probleem. In Vlaanderen leeft 11 procent onder de armoedegrens, in heel België is dat 15 procent. ArmenTeKort vzw, enkele jaren geleden opgericht door Theo Vaes, wil kansarmoede uitroeien. Door welgestelde personen te koppelen aan kansarme burgers hoopt de vzw kansarmen de moed en kracht te geven om zelf de armoedeval te doorbreken. Reportage van 'Panorama' over een uniek sociaal project. Getuigenissen door Sara en Raphaël en Dirk en Tom, twee 'buddykoppels' die een jaar lang samen proberen er iets van te maken. Sara, een dertiger met een drukke job en mama van twee kinderen, wordt gekoppeld met Raphaël, een thuisloze twintiger met financiële problemen en een enkelband. Tom, een kansrijke veertiger en ingenieur bij BASF, wordt gekoppeld met Dirk, een kansarme leeftijdsgenoot, die als kind alleen armoede heeft gekend. "We willen vijfduizend kansrijken als buddy koppelen aan vijfduizend kanszoekenden. Ze gaan samen twee jaar lang op pad. De enige opdracht die de kansrijke buddy meekrijgt, is de eigenwaarde van zijn kansarme buddy te herstellen", legt Theo Vaes uit, de oprichter van de vzw ArmenTeKort die als volbloed ondernemer de toenemende armoede niet meer kon aanzien, en iets wilde doen. Antwerpen krijgt de primeur. Elke dag is kansarmoede er de harde realiteit voor achtduizend Sinjoren. Kan Sara het verschil maken in het leven van Raphaël? En hoe geeft Tom zijn buddyschap invulling? 'Panorama' geeft een unieke inkijk in een sociaal experiment, met als ambitieus doel: mensen uit de - vaak hardnekkige - armoedeval helpen. 'Panorama' volgt twee buddykoppels een jaar lang op de voet.

22-05-2016
VRT

Op straat: 08/02/2017

Op 24 december geeft Wannes Deleu zijn lief nog één kus en één warme knuffel. Hij trekt de deur van het huis dat ze net samen hebben gekocht achter zich dicht en zet zichzelf op straat. Letterlijk: er liggen dertig dakloze dagen in Antwerpen in het verschiet. Het enige dat hij heeft, zijn de kleren die hij draagt en een camera om het verhaal vast te leggen. Eten, drinken, slapen, een laken: daar moet hij zelf voor zien te zorgen. In deze reeks krijgt de kijker een ongeziene blik in de wereld en het leven van dakloze mensen op de Antwerpse straten. Hoe moeilijk is het om zonder thuis te overleven in de koudste periode van het jaar? Hoe warm is voor hen de gezellige kerstperiode? Welke voornemens hebben zij bij het begin van het nieuwe jaar? Dit is de tweede aflevering.

08-02-2017
VRT

Deze video toevoegen aan



Of maak een nieuwe collectie aan



Toevoegen
0

Uitgeklaard: armoede


Nele De Naegel's picture
Nele De Naegel

Deze collectie werd aangemaakt voor de KLAAR-aflevering 'Armoede'.
Het beeld- en geluidsmateriaal uit deze collectie kan gebruikt worden in de eerste en tweede graad van het secundair onderwijs. 



KLAAR: ARMOEDE

FRAGMENT 1

In Vlaanderen leeft 1 op de 5 jongeren in een gezin dat niet genoeg geld heeft om rond te komen. Maar arm zijn is meer dan niet genoeg geld hebben. Yousri Mekroum praat erover met VRT NWS expert Marc Van de Looverbosch.


ARMOEDE OP SCHOOL...

Toon meer

Onderwijsniveau

Vakken

Laatst gewijzigd

04-10-2019